حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُْ : (إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ ) قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا " . فَأَلْقَى اللَّهُ الإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ : (آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ ) الآيَةَ : ( لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ) قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " (رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا ) قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " . (رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ) الآيَةَ قَالَ " قَدْ فَعَلْتُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضى الله عنه .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Одам ибн Сулаймондан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди, у деди: Мана шу оят: «Агар дилингиздагини ошкор қилсангиз ёки яширсангиз, Аллаҳ унинг ҳисобини сиздан олади,» — деган оят нозил бўлганида, уларнинг қалбларига ундан бошқа ҳеч нарсадан кирмаган (қаттиқ) бир нарса кирди. Шунда улар Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (шуни) айтдилар. У зот: «Ешитдик ва итоат қилдик, деб айтинг,» дедилар. Шунда Аллаҳ уларнинг қалбларига иймонни солди ва Аллаҳ: «Пайғамбар ўзига Роббисидан нозил қилинган нарсага иймон келтирди, мўминлар ҳам,» деган оятни нозил қилди: «Аллаҳ ҳеч бир жонга тоқатидан ортиғини юкламайди; у касб қилган (яхшилик) ўзига, қилган (ёмонлик) ҳам ўзигадир. Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, бизни (бу учун) тутмагин.» (Аллаҳ): «Қилдим (қабул қилдим),» деди. «Роббимиз, биз учун, биздан олдингиларга юклаганинг каби оғир юк юкламагин.» (Аллаҳ): «Қилдим,» деди. «Роббимиз, бизга тоқатимиз етмайдиган нарсани юкламагин, бизни авф эт, бизни мағфират қил ва бизга раҳм қил.» (Аллаҳ): «Қилдим,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Бу Ибн Аббосдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. Одам ибн Сулаймон — у Яҳё ибн Одамнинг отасидир. Бу бобда Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ҳам ҳадис бор).