Улар Аллаҳнинг каломини ўзгартирмоқчи бўладилар

Tavhid kitobi · 18 ҳадис

باب قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏ {‏يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلاَمَ اللَّهِ}

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى يُؤْذِينِي ابْنُ آدَمَ، يَسُبُّ الدَّهْرَ وَأَنَا الدَّهْرُ، بِيَدِي الأَمْرُ، أُقَلِّبُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ таоло: ‹Одам (бола)си Мени озорлайди — у даҳр(замон)ни сўкади, ҳолбуки даҳр — Менман: иш (бошқарув) Менинг қўлимда, Мен кеча-кундузни айлантириб тураман› деди" деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ يَدَعُ شَهْوَتَهُ وَأَكْلَهُ وَشُرْبَهُ مِنْ أَجْلِي، وَالصَّوْمُ جُنَّةٌ، وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَةٌ حِينَ يُفْطِرُ وَفَرْحَةٌ حِينَ يَلْقَى رَبَّهُ، وَلَخَلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): Деди: "Аллаҳ азза ва жалла: ‹Рўза Меники, Мен унинг (ажрини) бераман — у ўз шаҳвати, еиши ва ичишини Мен учун тарк этади. Рўза — қалқон(ҳимоя)дир. Рўзадор учун икки шодлик (бор): ифтор қилган пайтдаги шодлик ва Роббига йўлиққан пайтдаги шодлик. Рўзадорнинг оғиз ҳиди (очликдан) Аллаҳ ҳузурида мушк ҳидидан ҳам хушроқдир› деди" деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ بَيْنَمَا أَيُّوبُ يَغْتَسِلُ عُرْيَانًا خَرَّ عَلَيْهِ رِجْلُ جَرَادٍ مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَحْثِي فِي ثَوْبِهِ، فَنَادَى رَبُّهُ يَا أَيُّوبُ أَلَمْ أَكُنْ أَغْنَيْتُكَ عَمَّا تَرَى قَالَ بَلَى يَا رَبِّ وَلَكِنْ لاَ غِنَى بِي عَنْ بَرَكَتِكَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): Деди: "Айюб (алайҳиссалом) яланғоч ғусл қилаётганида, унга олтиндан бир тўда (уюм) чигиртка тушди, у уларни ўз кийимига (идишига) йиға бошлади. Робби унга нидо қилди: ‹Эй Айюб, Мен сени — сен кўраётган (бу нарса)дан бой қилмаганмидимми?› деди. У: ‹Ҳа, эй Роббим, лекин Сенинг баракатингдан менга бениёзлик (мустағнилик) йўқ› деди."

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يَتَنَزَّلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ، مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ، مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Роббимиз табарака ва таоло — ҳар кеча, кечанинг охирги учдан бири қолганида — дунё осмонига тушади ва: ‹Ким Менга дуъо қилса, Мен унга ижобат қиламан; ким Мендан сўраса, Мен унга бераман; ким Мендан мағфират сўраса, Мен унга мағфират қиламан› дейди" деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ الأَعْرَجَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ أَنْفِقْ أُنْفِقْ عَلَيْكَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: "Биз — (дунёга) охиргилар (келганлар), (лекин) қиёмат куни (жаннатга) энг олдингилармиз" деганини эшитди. Ва шу санад билан: "Аллаҳ: ‹Сарфла — Мен сенга сарфлайман› деди."

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ الأَعْرَجَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ أَنْفِقْ أُنْفِقْ عَلَيْكَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: "Биз — (дунёга) охиргилар (келганлар), (лекин) қиёмат куни (жаннатга) энг олдингилармиз" деганини эшитди. Ва шу санад билан: "Аллаҳ: ‹Сарфла — Мен сенга сарфлайман› деди."

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَقَالَ ‏ "‏ هَذِهِ خَدِيجَةُ أَتَتْكَ بِإِنَاءٍ فِيهِ طَعَامٌ أَوْ إِنَاءٍ فِيهِ شَرَابٌ فَأَقْرِئْهَا مِنْ رَبِّهَا السَّلاَمَ وَبَشِّرْهَا بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ لاَ صَخَبَ فِيهِ وَلاَ نَصَبَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): (Набий Хадижага): "Мана бу Хадижа — сенга бир идишда таом ёки бир идишда ичимлик билан келди; унга Роббидан салом етказ ва уни — қамишдан (қилинган, дурдан) бир уй (қаср) билан, унда на шовқин, на чарчоқ (машаққат) бўлмайди — суюнчила" деди.

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ أَسَدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِي الصَّالِحِينَ مَا لاَ عَيْنٌ رَأَتْ، وَلاَ أُذُنٌ سَمِعَتْ، وَلاَ خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): Деди: "Аллаҳ: ‹Мен солиҳ бандаларим учун — ҳеч бир кўз кўрмаган, ҳеч бир қулоқ эшитмаган ва ҳеч бир башар (инсон) қалбига кечмаган (нарса)ни тайёрлаб қўйдим› деди."

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الأَحْوَلُ، أَنَّ طَاوُسًا، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا تَهَجَّدَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، وَمَنْ فِيهِنَّ أَنْتَ الْحَقُّ، وَوَعْدُكَ الْحَقُّ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ، وَلِقَاؤُكَ الْحَقُّ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ، اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ، فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ إِلَهِي، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ‏"‏‏.‏

Ибн Аббос айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кечаси таҳажжуд қилса: "Аллаҳумма, Сенга ҳамд; Сен — осмонлар ва ернинг нурисан; Сенга ҳамд; Сен — осмонлар ва ернинг қойими(бошқарувчи)сисан; Сенга ҳамд; Сен — осмонлар, ер ва улардагиларнинг Роббисан. Сен — Ҳақсан, ваъданг ҳақ, сўзинг ҳақ, (Сенга) йўлиқиш ҳақ, жаннат ҳақ, дўзах ҳақ, Набийлар ҳақ, қиёмат ҳақ. Аллаҳумма, Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккал қилдим, Сенга қайтдим, Сен билан (ботилга қарши) курашдим, Сенга ҳукм(солдим). Бас, мен илгари ва кейин қилган(гуноҳларим)ни, яширин ва ошкора қилган(ларим)ни мағфират қил. Сен — менинг илоҳимсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ" дер эди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ النُّمَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الأَيْلِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا ـ وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنَ الْحَدِيثِ الَّذِي حَدَّثَنِي ـ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ يُنْزِلُ فِي بَرَاءَتِي وَحْيًا يُتْلَى، وَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى، وَلَكِنِّي كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ‏}‏ الْعَشْرَ الآيَاتِ‏.‏

Оиша — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси — ифк аҳли унга (туҳмат) айтганида ва Аллаҳ уни улар айтган(нарса)дан поклаганида (ривоят қилди): "Лекин, валлаҳи, мен Аллаҳни менинг поклигим ҳақида — тиловат қилинадиган бир ваҳий нозил қилади деб ўйламас эдим; менинг ишим ўз назаримда — Аллаҳ мен ҳақимда тиловат қилинадиган бир иш (оят) билан гаплашишдан — кичикроқ (ҳизроқ) эди; лекин мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уйқуда бир туш кўриб, Аллаҳ у билан мени поклайди деб умид қилар эдим. Шунда Аллаҳ таоло: «Албатта ифк (бўҳтон)ни келтирган(лар)...» — ўн оятни — нозил қилди" деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يَقُولُ اللَّهُ إِذَا أَرَادَ عَبْدِي أَنْ يَعْمَلَ سَيِّئَةً فَلاَ تَكْتُبُوهَا عَلَيْهِ حَتَّى يَعْمَلَهَا، فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا بِمِثْلِهَا وَإِنْ تَرَكَهَا مِنْ أَجْلِي فَاكْتُبُوهَا لَهُ حَسَنَةً وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْمَلَ حَسَنَةً فَلَمْ يَعْمَلْهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ حَسَنَةً، فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةٍ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ: ‹Бандам бир ёмонлик қилишни истаса, уни — уни қилмагунча — ёзманглар; агар уни қилса, уни мисли (биттаси) билан ёзинглар; агар уни Мен учун тарк этса, уни унга бир ҳасанат деб ёзинглар. Бир яхшилик қилишни истаса-ю, уни қилмаса, уни унга бир ҳасанат деб ёзинглар; агар уни қилса, уни унга ўн бараваридан — етти юзгача — ёзинглар› дейди" деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي مُزَرِّدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْهُ قَامَتِ الرَّحِمُ فَقَالَ مَهْ‏.‏ قَالَتْ هَذَا مَقَامُ الْعَائِذِ بِكَ مِنَ الْقَطِيعَةِ‏.‏ فَقَالَ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ أَصِلَ مَنْ وَصَلَكِ، وَأَقْطَعَ مَنْ قَطَعَكِ قَالَتْ بَلَى يَا رَبِّ‏.‏ قَالَ فَذَلِكِ لَكِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏{‏فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ‏}‏

Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ махлуқотни яратди; ундан фароғ топгач (тугатгач), раҳм (қариндошлик) туриб: ‹(Тўхта)!› деди. (Аллаҳ): ‹Нима?› деди. У: ‹Бу — Сендан (қариндошликни) узишдан паноҳ сўровчининг мақомидир› деди. У: ‹Сени улаган(киши)ни Мен улашимга, сени узган(киши)ни Мен узишимга рози бўлмайсанми?› деди. У: ‹Ҳа, эй Роббим› деди. У: ‹Бас, бу — сенга(берилди)› деди" деди. Кейин Абу Ҳурайра: «Агар (ҳокимиятдан) юз ўгирсангиз, ерда бузғунчилик қилишингиз ва қариндошлик(ришта)ларингизни узишингиз мумкинми?» (оятни) ўқиди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ صَالِحٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ مُطِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي كَافِرٌ بِي وَمُؤْمِنٌ بِي ‏"‏‏.‏

Зайд ибн Холид айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (замонида) ёмғир ёғди. У: "Аллаҳ: ‹Бандаларимдан баъзиси Менга кофир, баъзиси Менга мўмин ҳолда тонгни қаршилади›" деди (яъни: ‹ёмғир Аллаҳнинг фазли билан ёғди› деган — мўмин, ‹фалон юлдуз билан› деган — кофир).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ إِذَا أَحَبَّ عَبْدِي لِقَائِي أَحْبَبْتُ لِقَاءَهُ، وَإِذَا كَرِهَ لِقَائِي كَرِهْتُ لِقَاءَهُ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ: ‹Бандам Менга йўлиқишни севса, Мен ҳам унга йўлиқишни севаман; Менга йўлиқишни ёқтирмаса, Мен ҳам унга йўлиқишни ёқтирмайман› деди" деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузуридаман (гумонига қараб муомала қиламан)› деди" деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ قَالَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ، فَإِذَا مَاتَ فَحَرِّقُوهُ وَاذْرُوا نِصْفَهُ فِي الْبَرِّ وَنِصْفَهُ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ لَيُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا لاَ يُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ، فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَجَمَعَ مَا فِيهِ، وَأَمَرَ الْبَرَّ فَجَمَعَ مَا فِيهِ ثُمَّ قَالَ لِمَ فَعَلْتَ قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ، وَأَنْتَ أَعْلَمُ، فَغَفَرَ لَهُ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ҳеч қачон бирор хайр қилмаган бир киши: ‹Мен ўлсам, мени ёндиринглар, ярмимни қуруғликда, ярмимни денгизда сочиб юборинглар; валлаҳи, агар Аллаҳ менга қодир бўлса (қўлга туширса), албатта мени — оламлардан ҳеч кимни азобламаган азоб билан — азоблайди› деди. Шунда Аллаҳ денгизга буюрди, у ўзидагини (унинг кулини) жамлади; ва қуруғликка буюрди, у ўзидагини жамлади. Кейин: ‹Нега буни қилдинг?› деди. У: ‹Сендан қўрққанимдан, Сен билувчироқсан› деди. Шунда Аллаҳ унга мағфират қилди" деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ عَبْدًا أَصَابَ ذَنْبًا ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَذْنَبَ ذَنْبًا ـ فَقَالَ رَبِّ أَذْنَبْتُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَصَبْتُ ـ فَاغْفِرْ لِي فَقَالَ رَبُّهُ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي‏.‏ ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ أَصَابَ ذَنْبًا أَوْ أَذْنَبَ ذَنْبًا، فَقَالَ رَبِّ أَذْنَبْتُ ـ أَوْ أَصَبْتُ ـ آخَرَ فَاغْفِرْهُ‏.‏ فَقَالَ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي، ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَذْنَبَ ذَنْبًا ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَصَابَ ذَنْبًا ـ قَالَ قَالَ رَبِّ أَصَبْتُ ـ أَوْ أَذْنَبْتُ ـ آخَرَ فَاغْفِرْهُ لِي‏.‏ فَقَالَ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي ـ ثَلاَثًا ـ فَلْيَعْمَلْ مَا شَاءَ ‏"‏‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни (шундай деганини) эшитдим: "Бир банда бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹бир гуноҳ содир этди› деди — ва: ‹Роббим, мен гуноҳ қилдим — баъзан: «содир этдим» деди — менга мағфират қил› деди. Робби: ‹Бандам — унинг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазолаб) тутадиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамга мағфират қилдим› деди. Кейин Аллаҳ хоҳлаганча (муддат) турди, кейин (яна) бир гуноҳ қилди ёки бир гуноҳ содир этди ва: ‹Роббим, мен бошқа бир гуноҳ қилдим — ёки: содир этдим — унга мағфират қил› деди. (Робби): ‹Бандам — унинг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун тутадиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамга мағфират қилдим› деди. Кейин Аллаҳ хоҳлаганча турди, кейин (яна) бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹бир гуноҳ содир этди› деди — ва: ‹Роббим, мен бошқа бир гуноҳ содир этдим — ёки: қилдим — унга менга мағфират қил› деди. (Робби): ‹Бандам — унинг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун тутадиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамга мағфират қилдим — уч марта — энди хоҳлаганини қилсин› деди."

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنَّهُ ذَكَرَ رَجُلاً فِيمَنْ سَلَفَ ـ أَوْ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ قَالَ كَلِمَةً يَعْنِي ـ أَعْطَاهُ اللَّهُ مَالاً وَوَلَدًا ـ فَلَمَّا حَضَرَتِ الْوَفَاةُ قَالَ لِبَنِيهِ أَىَّ أَبٍ كُنْتُ لَكُمْ قَالُوا خَيْرَ أَبٍ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَبْتَئِرْ ـ أَوْ لَمْ يَبْتَئِزْ ـ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا، وَإِنْ يَقْدِرِ اللَّهُ عَلَيْهِ يُعَذِّبْهُ، فَانْظُرُوا إِذَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي حَتَّى إِذَا صِرْتُ فَحْمًا فَاسْحَقُونِي ـ أَوْ قَالَ فَاسْحَكُونِي ـ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ رِيحٍ عَاصِفٍ فَأَذْرُونِي فِيهَا ‏"‏ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَخَذَ مَوَاثِيقَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَرَبِّي، فَفَعَلُوا ثُمَّ أَذْرَوْهُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ، فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُنْ‏.‏ فَإِذَا هُوَ رَجُلٌ قَائِمٌ‏.‏ قَالَ اللَّهُ أَىْ عَبْدِي مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ فَعَلْتَ مَا فَعَلْتَ قَالَ مَخَافَتُكَ أَوْ فَرَقٌ مِنْكَ قَالَ فَمَا تَلاَفَاهُ أَنْ رَحِمَهُ عِنْدَهَا ـ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَا تَلاَفَاهُ غَيْرُهَا ـ ‏"‏‏.‏ فَحَدَّثْتُ بِهِ أَبَا عُثْمَانَ فَقَالَ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ سَلْمَانَ غَيْرَ أَنَّهُ زَادَ فِيهِ أَذْرُونِي فِي الْبَحْرِ‏.‏ أَوْ كَمَا حَدَّثَ‏.‏ حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، وَقَالَ، لَمْ يَبْتَئِرْ‏.‏ وَقَالَ خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، وَقَالَ، لَمْ يَبْتَئِزْ‏.‏ فَسَّرَهُ قَتَادَةُ لَمْ يَدَّخِرْ‏.‏

Абу Саъид Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): У сиздан олдин ўтганлардан бир кишини зикр қилди — Аллаҳ унга мол ва фарзанд берган эди. Вафот яқинлашганида, у ўғилларига: "Мен сизларга қандай ота эдим?" деди. Улар: "Энг яхши ота" дедилар. У: "Албатта у Аллаҳ ҳузурида ҳеч бир хайр жамламаган (ғамламаган); агар Аллаҳ унга қодир бўлса, уни азоблайди. Бас, қаранглар, мен ўлсам, мени ёндиринглар, то кўмир бўлиб қолгунимча, кейин мени янчинглар (эзинглар); шамол кучли куни бўлса, мени унга (шамолга) сочинглар" деди. Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "У шунга улардан мисоқлар олди — Роббим ила қасамки. Улар (шундай) қилдилар, кейин уни шамолли кунда сочдилар. Аллаҳ азза ва жалла: ‹Бўл› деди, бирдан у тик турган бир киши (бўлиб қолди). Аллаҳ: ‹Эй бандам, сени қилган ишингни қилишга нима ундади?› деди. У: ‹Сендан қўрққаним — ёки: Сендан чўчиганим› деди. Шунда (Аллаҳ) уни — ўша пайтда унга раҳм қилишдан бошқа — (ҳеч нарса билан) жазоламади" деди. (Равий:) Мен буни Абу Усмонга айтдим. У: "Мен буни Салмондан эшитдим — фақат у: ‹мени денгизда сочинглар› деб (сўз) қўшди" деди — ёки у ривоят қилгандек.