حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ - عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَأُنَاسًا مَعَهُ فِي طَلَبِ قِلاَدَةٍ أَضَلَّتْهَا عَائِشَةُ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّوْا بِغَيْرِ وُضُوءٍ فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِ زَادَ ابْنُ نُفَيْلٍ فَقَالَ لَهَا أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ يَرْحَمُكِ اللَّهُ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ تَكْرَهِينَهُ إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ لِلْمُسْلِمِينَ وَلَكِ فِيهِ فَرَجًا .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Абу Муовия хабар берди, (ҳ) ва бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абда хабар берди — маъно бир — у Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан ривоят қилди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Усайд ибн Ҳузайр ва у билан бирга бир неча кишини Оиша йўқотиб қўйган маржонни қидириш учун юборди. Намоз вақти кирди, улар таҳоратсиз намоз ўқишди. Кейин Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб, буни унга айтишди, шунда таяммум ояти нозил бўлди. Ибн Нуфайл зиёда қилди: Усайд ибн Ҳузайр унга: «Аллаҳ сенга раҳм қилсин, сенга ёқмайдиган бирор иш нозил бўлмадики, Аллаҳ мусулмонларга ва сенга унда бир енгиллик қилмаган бўлсин», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُمْ تَمَسَّحُوا وَهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّعِيدِ لِصَلاَةِ الْفَجْرِ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ ثُمَّ مَسَحُوا وُجُوهَهُمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ كُلِّهَا إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالآبَاطِ مِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан хабар бердики, унга Аммор ибн Ёсир ривоят қилдики, у ривоят қилар эдики: Улар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга Фажр намози учун тупроқ билан таяммум қилдилар. Улар кафтларини тупроққа уриб, сўнг юзларини бир марта маш қилдилар, кейин яна кафтларини тупроққа бошқа марта уриб, қўлларини кафтларининг ички томонидан елкаларгача ва қўлтиқларгача — ҳаммасини маш қилдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ قَامَ الْمُسْلِمُونَ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمُ التُّرَابَ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرِ الْمَنَاكِبَ وَالآبَاطَ . قَالَ ابْنُ اللَّيْثِ إِلَى مَا فَوْقَ الْمِرْفَقَيْنِ .
Бизга Сулаймон ибн Довуд ал-Маҳрий ва Абдулмалик ибн Шуъайб, Ибн Ваҳбдан ушбу ҳадисга ўхшашини ривоят қилишди. У деди: «Мусулмонлар туришиб, кафтлари билан тупроққа уришди ва тупроқдан ҳеч нарса ушламадилар», сўнг шунга ўхшашини зикр қилди ва елкалар ҳамда қўлтиқларни зикр қилмади. Ибн Лайс: «Тирсаклардан юқоригача», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، أَخْبَرَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَرَّسَ بِأُولاَتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ فَانْقَطَعَ عِقْدٌ لَهَا مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ فَحَبَسَ النَّاسَ ابْتِغَاءُ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم رُخْصَةَ التَّطَهُّرِ بِالصَّعِيدِ الطَّيِّبِ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الآبَاطِ . زَادَ ابْنُ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فِي حَدِيثِهِ وَلاَ يَعْتَبِرُ بِهَذَا النَّاسُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ إِسْحَاقَ قَالَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَذَكَرَ ضَرْبَتَيْنِ كَمَا ذَكَرَ يُونُسُ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ ضَرْبَتَيْنِ وَقَالَ مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَشَكَّ فِيهِ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ مَرَّةً عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ أَبِيهِ وَمَرَّةً قَالَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ اضْطَرَبَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ وَفِي سَمَاعِهِ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الضَّرْبَتَيْنِ إِلاَّ مَنْ سَمَّيْتُ .
Бизга Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абу Халаф ва Муҳаммад ибн Яҳё ан-Найсобурий бошқалар қаторида ривоят қилиб айтишди: Бизга Яъқуб ривоят қилди, менга отам хабар берди, Солиҳдан, Ибн Шиҳобдан, менга Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, Ибн Аббосдан, Аммор ибн Ёсирдан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Улотул-Жайш деган жойда тунаш учун тўхтадилар, у киши билан бирга Оиша бор эди. Унинг Зафор жазъидан бўлган маржони узилиб тушди. Шу маржонни қидириш сабабли Расулуллаҳ одамларни тўхтатиб қолдилар, ҳатто тонг ёришиб кетди, одамлар билан бирга сув йўқ эди. Абу Бакр унга ғазабланиб: «Одамларни тўхтатиб қўйдинг, уларнинг ёнида сув йўқ», деди. Шунда Аллаҳ таоло Ўз Расули соллаллаҳу алайҳи васалламга тоза тупроқ билан таҳорат олиш рухсатини нозил қилди. Мусулмонлар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан туришиб, қўлларини ерга уришди, сўнг қўлларини кўтариб, тупроқдан ҳеч нарса ушламадилар ва у билан юзларини ҳамда қўлларини елкаларгача, кафтларининг ичи билан қўлтиқларгача маш қилишди. Ибн Яҳё ўз ҳадисида зиёда қилди: Ибн Шиҳоб ўз ҳадисида деди: «Одамлар бунга амал қилмайдилар». Абу Довуд деди: Шунингдек, уни Ибн Ишоқ ривоят қилди, унда Ибн Аббосдан деб айтди ва Юнус зикр қилганидек икки уришни зикр қилди. Уни Маъмар Зуҳрийдан икки уриш деб ривоят қилди. Молик эса Зуҳрийдан, Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, отасидан, Аммордан деди. Шунингдек, Абу Увайс Зуҳрийдан деди. Ибн Уяйна унда шубҳа қилди: бир марта Убайдуллаҳдан, отасидан ёки Убайдуллаҳдан, Ибн Аббосдан деди, бир марта отасидан деди, бир марта Ибн Аббосдан деди. Ибн Уяйна унда ва уни Зуҳрийдан эшитишида адашди. Улардан ҳеч бири ушбу ҳадисда икки уришни зикр қилмади, фақат мен номини айтганлардан бошқа.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا . أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ فَقَالَ لاَ وَإِنْ لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ الَّتِي فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ { فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا } فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا بِالصَّعِيدِ . فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِهَذَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَتَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا " . فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى الأَرْضِ فَنَفَضَهَا ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ وَبِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ عَلَى الْكَفَّيْنِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ . فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ
Бизга Муҳаммад ибн Сулаймон ал-Анборий ривоят қилди, бизга Абу Муъовия аз-Зарир ривоят қилди, Аъмашдан, Шақиқдан: У деди: Мен Абдуллаҳ билан Абу Мусо ўртасида ўтирган эдим. Абу Мусо деди: «Эй Абу Абдурраҳмон, агар бир киши жунуб бўлиб қолса-ю, бир ой сув топмаса, таяммум қилмайдими?» У: «Йўқ, агар бир ой сув топмаса ҳам», деди. Абу Мусо деди: «Унда Моида сурасидаги ушбу оятни нима қиласиз: ‹...сув топмасангиз, тоза тупроқ билан таяммум қилинглар›». Абдуллаҳ: «Агар уларга бунда рухсат берилса, сув улар учун совуқ бўлса, тупроқ билан таяммум қилишга шошилишлари мумкин эди», деди. Абу Мусо унга: «Сиз буни фақат шу сабабли ёмон кўрасизми?» деди. У: «Ҳа», деди. Абу Мусо унга: «Амморнинг Умарга айтган сўзини эшитмадингизми: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мени бир иш билан юборган эдилар, мен жунуб бўлиб қолдим, сув топмадим. Шунда мен ҳайвон ағанаганидек тупроқда ағанадим, сўнг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдим ва буни уларга айтдим. У: ‹Сенга шундай қилишинг кифоя эди›, деди ва қўлини ерга уриб, уни қоқди, сўнг чап қўлини ўнг қўлига ва ўнг қўлини чап қўлига, кафтларига урди, кейин юзини маш қилди». Абдуллаҳ унга: «Умар Амморнинг сўзи билан қаноатланмаганини кўрмадингми?» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّا نَكُونُ بِالْمَكَانِ الشَّهْرَ وَالشَّهْرَيْنِ . فَقَالَ عُمَرُ أَمَّا أَنَا فَلَمْ أَكُنْ أُصَلِّي حَتَّى أَجِدَ الْمَاءَ . قَالَ فَقَالَ عَمَّارٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا تَذْكُرُ إِذْ كُنْتُ أَنَا وَأَنْتَ فِي الإِبِلِ فَأَصَابَتْنَا جَنَابَةٌ فَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ هَكَذَا " . وَضَرَبَ بِيَدَيْهِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى نِصْفِ الذِّرَاعِ . فَقَالَ عُمَرُ يَا عَمَّارُ اتَّقِ اللَّهَ . فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ شِئْتَ وَاللَّهِ لَمْ أَذْكُرْهُ أَبَدًا . فَقَالَ عُمَرُ كَلاَّ وَاللَّهِ لَنُوَلِّيَنَّكَ مِنْ ذَلِكَ مَا تَوَلَّيْتَ .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ал-Абдий ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, Салама ибн Куҳайлдан, Абу Моликдан, Абдурраҳмон ибн Абзодан: У деди: Мен Умарнинг ҳузурида эдим. Унинг олдига бир киши келиб: «Биз бир жойда бир ой, икки ой бўлиб қоламиз», деди. Умар: «Мен эса сув топмагунимча намоз ўқимас эдим», деди. Аммор: «Эй амирул-мўминин, эсламайсизми, мен билан сиз туялар орасида бўлганимизда, бизга жунублик етди. Мен ағанадим, сўнг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдик ва мен буни уларга айтдим. У: ‹Сенга шундай дейишинг кифоя эди›, деди ва икки қўлини ерга уриб, сўнг уларга пуфлаб, кейин улар билан юзини ва қўлларини билакнинг ярмигача маш қилди», деди. Умар: «Эй Аммор, Аллаҳдан қўрқ», деди. У: «Эй амирул-мўминин, агар хоҳласангиз, Аллаҳ ҳақи, мен буни ҳеч қачон зикр қилмайман», деди. Умар: «Йўқ, Аллаҳ ҳақи, биз сени ўзинг зиммангга олган нарсада қолдирамиз», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ ابْنِ أَبْزَى، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ " يَا عَمَّارُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا " . ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ ثُمَّ ضَرَبَ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَالذِّرَاعَيْنِ إِلَى نِصْفِ السَّاعِدَيْنِ وَلَمْ يَبْلُغِ الْمِرْفَقَيْنِ ضَرْبَةً وَاحِدَةً . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى وَرَوَاهُ جَرِيرٌ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى يَعْنِي عَنْ أَبِيهِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Алў ривоят қилди, бизга Ҳафс ривоят қилди, бизга Аъмаш ривоят қилди, Салама ибн Куҳайлдан, Ибн Абзодан, Аммор ибн Ёсирдан, ушбу ҳадисда: У деди: «Эй Аммор, сенга шундай қилишинг кифоя эди», деди ва икки қўлини ерга урди, сўнг бирини иккинчисига урди, кейин юзини ва икки билакни билакларнинг ярмигача маш қилди, тирсакларга етказмади, бир уриш билан. Абу Довуд деди: Уни Вакиъ Аъмашдан, Салама ибн Куҳайлдан, Абдурраҳмон ибн Абзодан ривоят қилди. Жарир эса уни Аъмашдан, Салама ибн Куҳайлдан, Саъид ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, яъни отасидан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارٍ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ " . وَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ شَكَّ سَلَمَةُ وَقَالَ لاَ أَدْرِي فِيهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ . يَعْنِي أَوْ إِلَى الْكَفَّيْنِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Муҳаммад, яъни Ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба хабар берди, Саламадан, Заррдан, Ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, отасидан, Аммордан, ушбу қисса билан: У деди: «Сенга кифоя эди», деди ва Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қўлини ерга урди, сўнг унга пуфлаб, у билан юзини ва икки кафтини маш қилди. Салама шубҳа қилди ва деди: «Билмайман, унда тирсакларгача эди», яъни ё кафтларгача.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، - يَعْنِي الأَعْوَرَ - حَدَّثَنِي شُعْبَةُ، بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ أَوْ إِلَى الذِّرَاعَيْنِ . قَالَ شُعْبَةُ كَانَ سَلَمَةُ يَقُولُ الْكَفَّيْنِ وَالْوَجْهَ وَالذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ لَهُ مَنْصُورٌ ذَاتَ يَوْمٍ انْظُرْ مَا تَقُولُ فَإِنَّهُ لاَ يَذْكُرُ الذِّرَاعَيْنِ غَيْرُكَ .
Бизга Али ибн Саҳл ар-Рамлий ривоят қилди, бизга Ҳажжож, яъни ал-Аъвар ривоят қилди, менга Шуъба ўз исноди билан ушбу ҳадисни ривоят қилди: У деди: «Сўнг унга пуфлаб, у билан юзини ва икки кафтини тирсакларгача ёки икки билакгача маш қилди». Шуъба деди: Салама: «Икки кафт, юз ва икки билак», дер эди. Шунда Мансур унга бир кун: «Нима деётганингга қара, чунки икки билакни сендан бошқа ҳеч ким зикр қилмайди», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارٍ، فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ إِلَى الأَرْضِ فَتَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَكَ وَكَفَّيْكَ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا يَخْطُبُ بِمِثْلِهِ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَنْفُخْ . وَذَكَرَ حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ضَرَبَ بِكَفَّيْهِ إِلَى الأَرْضِ وَنَفَخَ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, Шуъбадан, менга Ҳакам ривоят қилди, Заррдан, Ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, отасидан, Аммордан, ушбу ҳадисда: У деди: Яъни Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам айтди: «Сенга икки қўлингни ерга уриб, улар билан юзингни ва икки кафтингни маш қилишинг кифоя эди» ва ҳадисни келтирди. Абу Довуд деди: Уни Шуъба Ҳусайндан, Абу Моликдан ривоят қилди: У: «Амморнинг шунга ўхшаш хутба қилаётганини эшитдим, фақат у: ‹Пуфламади›, деди», деди. Ҳусайн ибн Муҳаммад Шуъбадан, Ҳакамдан ушбу ҳадисда зикр қилди: У: «Икки кафтини ерга урди ва пуфлаб юборди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ التَّيَمُّمِ فَأَمَرَنِي ضَرْبَةً وَاحِدَةً لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Минҳол ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, Саъиддан, Қатодадан, Азрадан, Саъид ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, отасидан, Аммор ибн Ёсирдан: У деди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан таяммум ҳақида сўрадим. У менга юз ва икки кафт учун бир уришни буюрдилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، قَالَ سُئِلَ قَتَادَةُ عَنِ التَّيَمُّمِ، فِي السَّفَرِ فَقَالَ حَدَّثَنِي مُحَدِّثٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ " .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Абон ривоят қилди, у деди: Қатодадан сафарда таяммум ҳақида сўралди. У: «Менга бир муҳаддис Шаъбийдан, Абдурраҳмон ибн Абзодан, Аммор ибн Ёсирдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Тирсакларгача›, дедилар», деди.