حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ، أَنَّهُ جَاءَ هُوَ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يُكَلِّمَانِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَسَمَ مِنَ الْخُمُسِ بَيْنَ بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَسَمْتَ لإِخْوَانِنَا بَنِي الْمُطَّلِبِ وَلَمْ تُعْطِنَا شَيْئًا وَقَرَابَتُنَا وَقَرَابَتُهُمْ مِنْكَ وَاحِدَةٌ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ شَىْءٌ وَاحِدٌ " . قَالَ جُبَيْرٌ وَلَمْ يَقْسِمْ لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَلاَ لِبَنِي نَوْفَلٍ مِنْ ذَلِكَ الْخُمُسِ كَمَا قَسَمَ لِبَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ . قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَقْسِمُ الْخُمُسَ نَحْوَ قَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُعْطِي قُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْطِيهِمْ . قَالَ وَكَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يُعْطِيهِمْ مِنْهُ وَعُثْمَانُ بَعْدَهُ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Умар ибн Майсара ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Муборакдан, у Юнус ибн Язиддан, у Зуҳрийдан: менга Саид ибн Мусайяб хабар берди, менга Жубайр ибн Мутъим хабар бердики, у Усмон ибн Аффон билан бирга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб, у Бану Ҳошим ва Банул-Мутталиб орасида тақсимлаган хумс ҳақида гаплашдилар. Мен: «Эй Расулуллаҳ, сен биродарларимиз Банул-Мутталибга тақсимладинг, бизга эса ҳеч нарса бермадинг, ҳолбуки бизнинг ва уларнинг сенга қариндошлиги бирдир» дедим. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Албатта, Бану Ҳошим ва Банул-Мутталиб бир нарсадир.» Жубайр деди: У Бану Абдишамс ва Бану Навфалга ўша хумсдан Бану Ҳошим ва Банул-Мутталибга тақсимлагани каби тақсимламади. У деди: Абу Бакр хумсни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг тақсимига яқин тарзда тақсимларди, фақат Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга бергани каби Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қариндошларига бермас эди. У деди: Умар ибн Хаттоб эса уларга ундан берарди, ундан кейин Усмон ҳам.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، حَدَّثَنَا جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَقْسِمْ لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَلاَ لِبَنِي نَوْفَلٍ مِنَ الْخُمُسِ شَيْئًا كَمَا قَسَمَ لِبَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ . قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَقْسِمُ الْخُمُسَ نَحْوَ قَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُعْطِي قُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا كَانَ يُعْطِيهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ عُمَرُ يُعْطِيهِمْ وَمَنْ كَانَ بَعْدَهُ مِنْهُمْ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Умар ривоят қилди, бизга Усмон ибн Умар ривоят қилди, менга Юнус хабар берди, Зуҳрийдан, у Саид ибн Мусайябдан: бизга Жубайр ибн Мутъим ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Бану Абдишамс ва Бану Навфалга хумсдан, Бану Ҳошим ва Банул-Мутталибга тақсимлагани каби, ҳеч нарса тақсимламади. У деди: Абу Бакр хумсни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг тақсимига яқин тарзда тақсимларди, фақат Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга бергани каби Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қариндошларига бермас эди. Умар эса уларга берарди, ундан кейин улардан келганлар ҳам.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ وَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَهْمَ ذِي الْقُرْبَى فِي بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ وَتَرَكَ بَنِي نَوْفَلٍ وَبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ حَتَّى أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَؤُلاَءِ بَنُو هَاشِمٍ لاَ نُنْكِرُ فَضْلَهُمْ لِلْمَوْضِعِ الَّذِي وَضَعَكَ اللَّهُ بِهِ مِنْهُمْ فَمَا بَالُ إِخْوَانِنَا بَنِي الْمُطَّلِبِ أَعْطَيْتَهُمْ وَتَرَكْتَنَا وَقَرَابَتُنَا وَاحِدَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَا وَبَنُو الْمُطَّلِبِ لاَ نَفْتَرِقُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلاَ إِسْلاَمٍ وَإِنَّمَا نَحْنُ وَهُمْ شَىْءٌ وَاحِدٌ " . وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳушайм ривоят қилди, Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Зуҳрийдан, у Саид ибн Мусайябдан: менга Жубайр ибн Мутъим хабар берди. У деди: Хайбар куни бўлганида Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам зул-қурбо (қариндошлар) улушини Бану Ҳошим ва Банул-Мутталибга қўйди, Бану Навфал ва Бану Абдишамсни тарк этди. Мен ва Усмон ибн Аффон йўлга чиқиб, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдик ва: «Эй Расулуллаҳ, мана булар Бану Ҳошим, Аллаҳ сени улар ичида қўйган мартаба сабабли уларнинг фазлини инкор этмаймиз. Лекин биродарларимиз Банул-Мутталибга нима бўлдики, уларга бердинг-у бизни тарк этдинг, ҳолбуки қариндошлигимиз бирдир?» дедик. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен ва Банул-Мутталиб на жоҳилиятда, на исломда ажралмаганмиз; биз ва улар бир нарсамиз, холос» ва бармоқларини бир-бирига киритди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ، عَنِ السُّدِّيِّ، فِي ذِي الْقُرْبَى قَالَ هُمْ بَنُو عَبْدِ الْمُطَّلِبِ .
Бизга Ҳусайн ибн Алий ал-Ижлий ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, Ҳасан ибн Солиҳдан, у Суддийдан, зул-қурбо ҳақида: У деди: Улар Бану Абдулмутталибдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ، أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّ، حِينَ حَجَّ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى وَيَقُولُ لِمَنْ تَرَاهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِقُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَسَمَهُ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ كَانَ عُمَرُ عَرَضَ عَلَيْنَا مِنْ ذَلِكَ عَرْضًا رَأَيْنَاهُ دُونَ حَقِّنَا فَرَدَدْنَاهُ عَلَيْهِ وَأَبَيْنَا أَنْ نَقْبَلَهُ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Анбаса ривоят қилди, бизга Юнус ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан: менга Язид ибн Ҳурмуз хабар берди, Нажда ал-Ҳарурий Ибн Зубайр фитнаси пайтида ҳаж қилганида Ибн Аббосга одам юбориб, ундан зул-қурбо улуши ҳақида сўради ва: «Уни ким деб биласан?» деди. Ибн Аббос деди: «У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қариндошлари учундир, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни уларга тақсимлаган. Умар бизга ундан бир нарса таклиф қилган эди, биз уни ҳаққимиздан кам кўрдик, шу сабаб уни унга қайтардик ва қабул қилишни рад этдик.»
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ وَلاَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خُمُسَ الْخُمُسِ فَوَضَعْتُهُ مَوَاضِعَهُ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَيَاةَ أَبِي بَكْرٍ وَحَيَاةَ عُمَرَ فَأُتِيَ بِمَالٍ فَدَعَانِي فَقَالَ خُذْهُ . فَقُلْتُ لاَ أُرِيدُهُ . قَالَ خُذْهُ فَأَنْتُمْ أَحَقُّ بِهِ . قُلْتُ قَدِ اسْتَغْنَيْنَا عَنْهُ فَجَعَلَهُ فِي بَيْتِ الْمَالِ .
Бизга Аббос ибн Абдулазим ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Абу Букайр ривоят қилди, бизга Абу Жаъфар ар-Розий ривоят қилди, Мутаррифдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайладан: У деди: Мен Алий розияллаҳу анҳунинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мени хумснинг хумсига (бешдан бирнинг бешдан бирига) валий қилди. Мен уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳаётларида, Абу Бакр ҳаётида ва Умар ҳаётида ўз жойларига қўйдим. Сўнг бир мол келтирилди, у мени чақириб: «Буни ол» деди. Мен: «Уни истамайман» дедим. У: «Ол, сизлар унга ҳақлироқсизлар» деди. Мен: «Биз ундан бепарво бўлдик (эҳтиёжимиз йўқ)» дедим. Шунда уни байтулмолга қўйди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْبَرِيدِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ اجْتَمَعْتُ أَنَا وَالْعَبَّاسُ، وَفَاطِمَةُ، وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ، عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ رَأَيْتَ أَنْ تُوَلِّيَنِي حَقَّنَا مِنْ هَذَا الْخُمُسِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَقْسِمَهُ حَيَاتَكَ كَىْ لاَ يُنَازِعَنِي أَحَدٌ بَعْدَكَ فَافْعَلْ . قَالَ فَفَعَلَ ذَلِكَ - قَالَ - فَقَسَمْتُهُ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَلاَّنِيهِ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه حَتَّى إِذَا كَانَتْ آخِرُ سَنَةٍ مِنْ سِنِي عُمَرَ رضى الله عنه فَإِنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ كَثِيرٌ فَعَزَلَ حَقَّنَا ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَىَّ فَقُلْتُ بِنَا عَنْهُ الْعَامَ غِنًى وَبِالْمُسْلِمِينَ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَارْدُدْهُ عَلَيْهِمْ فَرَدَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ لَمْ يَدْعُنِي إِلَيْهِ أَحَدٌ بَعْدَ عُمَرَ فَلَقِيتُ الْعَبَّاسَ بَعْدَ مَا خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ فَقَالَ يَا عَلِيُّ حَرَمْتَنَا الْغَدَاةَ شَيْئًا لاَ يُرَدُّ عَلَيْنَا أَبَدًا وَكَانَ رَجُلاً دَاهِيًا .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга Ҳошим ибн Барид ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Маймун ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайладан: У деди: Мен Алий алайҳиссаломнинг шундай деяётганини эшитдим: Мен, Аббос, Фотима ва Зайд ибн Ҳориса Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурида жам бўлдик. Мен: «Эй Расулуллаҳ, агар маъқул кўрсанг, Аллаҳнинг Китобида (зикр қилинган) шу хумсдан бизнинг ҳаққимизни менга топширсанг, мен уни сенинг ҳаётингда тақсимласам, токи сендан кейин мен билан ҳеч ким талашмаса, шундай қил» дедим. У деди: У буни қилди. У деди: Мен уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳаётларида тақсимладим. Сўнг Абу Бакр розияллаҳу анҳу мени унга валий қилди. Токи Умар розияллаҳу анҳунинг йилларидан охирги йили бўлганида унга кўп мол келди, у бизнинг ҳаққимизни ажратди, сўнг менга одам юборди. Мен: «Бу йил биз ундан бепарвомиз (эҳтиёжимиз йўқ), мусулмонларнинг эса унга эҳтиёжи бор, уни уларга қайтар» дедим. У уни уларга қайтарди. Умардан кейин мени унга ҳеч ким чақирмади. Умарнинг олдидан чиққач, Аббос билан учрашдим, у: «Эй Алий, бугун эрталаб бизни бизга абадий қайтарилмайдиган нарсадан маҳрум қилдинг» деди — у зукко, тадбирли киши эди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ الْهَاشِمِيُّ، أَنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بْنَ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ رَبِيعَةَ بْنَ الْحَارِثِ وَعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالاَ لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ رَبِيعَةَ وَلِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ ائْتِيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُولاَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ بَلَغْنَا مِنَ السِّنِّ مَا تَرَى وَأَحْبَبْنَا أَنْ نَتَزَوَّجَ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبَرُّ النَّاسِ وَأَوْصَلُهُمْ وَلَيْسَ عِنْدَ أَبَوَيْنَا مَا يُصْدِقَانِ عَنَّا فَاسْتَعْمِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى الصَّدَقَاتِ فَلْنُؤَدِّ إِلَيْكَ مَا يُؤَدِّي الْعُمَّالُ وَلْنُصِبْ مَا كَانَ فِيهَا مِنْ مِرْفَقٍ . قَالَ فَأَتَى إِلَيْنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَنَحْنُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَقَالَ لَنَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ وَاللَّهِ لاَ نَسْتَعْمِلُ مِنْكُمْ أَحَدًا عَلَى الصَّدَقَةِ " . فَقَالَ لَهُ رَبِيعَةُ هَذَا مِنْ أَمْرِكَ قَدْ نِلْتَ صِهْرَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نَحْسُدْكَ عَلَيْهِ . فَأَلْقَى عَلِيٌّ رِدَاءَهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَيْهِ فَقَالَ أَنَا أَبُو حَسَنٍ الْقَرْمُ وَاللَّهِ لاَ أَرِيمُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْكُمَا ابْنَاكُمَا بِجَوَابِ مَا بَعَثْتُمَا بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَالْفَضْلُ إِلَى بَابِ حُجْرَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى نُوَافِقَ صَلاَةَ الظُّهْرِ قَدْ قَامَتْ فَصَلَّيْنَا مَعَ النَّاسِ ثُمَّ أَسْرَعْتُ أَنَا وَالْفَضْلُ إِلَى بَابِ حُجْرَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُمْنَا بِالْبَابِ حَتَّى أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ بِأُذُنِي وَأُذُنِ الْفَضْلِ ثُمَّ قَالَ أَخْرِجَا مَا تُصَرِّرَانِ ثُمَّ دَخَلَ فَأَذِنَ لِي وَلِلْفَضْلِ فَدَخَلْنَا فَتَوَاكَلْنَا الْكَلاَمَ قَلِيلاً ثُمَّ كَلَّمْتُهُ أَوْ كَلَّمَهُ الْفَضْلُ - قَدْ شَكَّ فِي ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ - قَالَ كَلَّمَهُ بِالأَمْرِ الَّذِي أَمَرَنَا بِهِ أَبَوَانَا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاعَةً وَرَفَعَ بَصَرَهُ قِبَلَ سَقْفِ الْبَيْتِ حَتَّى طَالَ عَلَيْنَا أَنَّهُ لاَ يَرْجِعُ إِلَيْنَا شَيْئًا حَتَّى رَأَيْنَا زَيْنَبَ تَلْمَعُ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ بِيَدِهَا تُرِيدُ أَنْ لاَ تَعْجَلاَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَمْرِنَا ثُمَّ خَفَّضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ فَقَالَ لَنَا " إِنَّ هَذِهِ الصَّدَقَةَ إِنَّمَا هِيَ أَوْسَاخُ النَّاسِ وَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لِمُحَمَّدٍ وَلاَ لآلِ مُحَمَّدٍ ادْعُوا لِي نَوْفَلَ بْنَ الْحَارِثِ " . فَدُعِيَ لَهُ نَوْفَلُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَالَ " يَا نَوْفَلُ أَنْكِحْ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ " . فَأَنْكَحَنِي نَوْفَلٌ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ادْعُوا لِي مَحْمِيَةَ بْنَ جَزْءٍ " . وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي زُبَيْدٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الأَخْمَاسِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَحْمِيَةَ " أَنْكِحِ الْفَضْلَ " . فَأَنْكَحَهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُمْ فَأَصْدِقْ عَنْهُمَا مِنَ الْخُمُسِ كَذَا وَكَذَا " . لَمْ يُسَمِّهِ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Анбаса ривоят қилди, бизга Юнус ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан: менга Абдуллаҳ ибн Ҳорис ибн Навфал ал-Ҳошимий хабар берди, Абдулмутталиб ибн Рабиа ибн Ҳорис ибн Абдулмутталиб унга хабар беришича, унинг отаси Рабиа ибн Ҳорис ва Аббос ибн Абдулмутталиб Абдулмутталиб ибн Рабиа ҳамда Фазл ибн Аббосга: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига боринглар ва унга: ‹Эй Расулуллаҳ, биз кўриб турганингдек ёшга етдик ва уйланишни хоҳладик. Сен, эй Расулуллаҳ, одамларнинг энг яхшилик қилувчиси ва энг сила-раҳм қилувчисисан. Ота-онамизнинг бизнинг номимиздан маҳр берадиган нарсаси йўқ. Бизни, эй Расулуллаҳ, садақалар (йиғими) устига ишлатгин, шунда биз сенга (бошқалар) адо этадиган нарсани адо этамиз...› денг» дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنَ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَانِي شَارِفًا مِنَ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْنِيَ بِفَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاعَدْتُ رَجُلاً صَوَّاغًا مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنَ الصَّوَّاغِينَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَىَّ مَتَاعًا مِنَ الأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ - وَشَارِفَاىَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ - أَقْبَلْتُ حِينَ جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا بِشَارِفَىَّ قَدِ اجْتُبَّتْ أَسْنِمَتُهُمَا وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَىَّ حِينَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْمَنْظَرَ فَقُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فِي شَرْبٍ مِنَ الأَنْصَارِ غَنَّتْهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابَهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلاَ يَا حَمْزُ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ فَوَثَبَ إِلَى السَّيْفِ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا . قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ قَالَ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَىَّ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرِدَائِهِ فَارْتَدَاهُ ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَإِذَا هُمْ شَرْبٌ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى سُرَّتِهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لأَبِي فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ثَمِلٌ فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Анбаса ибн Холид ривоят қилди, бизга Юнус ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан: менга Алий ибн Ҳусайн хабар берди, Ҳусайн ибн Алий унга хабар бердики, Алий ибн Абу Толиб деди: Бадр куни ўлжадаги улушимдан менга бир кекса туя тегди ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўша куни менга хумсдан яна бир кекса туя берди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи Фотима билан тўй қилмоқчи бўлганимда, Бану Қайнуқўдан бир заргар билан мен билан йўлга чиқишига ва изхир (бир ўсимлик) келтиришимизга келишдим — уни заргарларга сотиб, тўй ошим учун ёрдам олмоқчи эдим. Мен икки туям учун палон, қоп ва арқонлардан асбоб жам қилаётганимда — икки туям бир Ансорийнинг ҳужраси ёнида чўккалаган эди — йиққанимни йиғиб қайтсам, мана, икки туямнинг ўркачлари кесилган, биқинлари ёрилган, жигарларидан олинган эди. Бу манзарани кўрганимда кўзларимни тута олмадим (йиғладим). Мен: «Буни ким қилди?» дедим. Улар: «Буни Ҳамза ибн Абдулмутталиб қилди, у мана бу уйда Ансорлардан бир гуруҳ билан ичкиликда. Бир чолғучи каниз унга ва шерикларига куйлаб, куйида: ‹Ҳой Ҳамз, семиз кекса туяларни (сўй)› деди. Шунда у қиличга сакраб, уларнинг ўркачларини кесди, биқинларини ёрди ва жигарларидан олди» дедилар. Алий деди: Мен йўлга чиқиб Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига кирдим, ҳузурида Зайд ибн Ҳориса бор эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мен дуч келган нарсани (юзимдан) билди ва: «Сенга нима бўлди?» деди. Мен: «Эй Расулуллаҳ, бугунгидек (кунни) кўрмагандим. Ҳамза туяларимга тажовуз қилиб, ўркачларини кесди ва биқинларини ёрди. Мана у, бир уйда у билан ичкилик аҳли бор» дедим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ридосини сўраб, уни ёпинди, сўнг юриб кетди, мен ва Зайд ибн Ҳориса унга эргашдик. Токи Ҳамза бўлган уйга келди, изн сўради, унга изн берилди. Мана, улар ичкиликда эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳамзани қилган иши учун маломат қила бошлади. Ҳамза эса маст, кўзлари қизарган эди. Ҳамза Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга қаради, сўнг нигоҳини кўтариб тиззаларига қаради, сўнг нигоҳини кўтариб киндигига қаради, сўнг нигоҳини кўтариб юзига қаради, кейин Ҳамза: «Сизлар отамнинг қулларидан бошқа нарса эмассизлар» деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг маст эканини билди ва орқасига, товонлари билан тисарилиб чиқиб кетди, биз ҳам у билан чиқдик.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ عُقْبَةَ الْحَضْرَمِيُّ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ الْحَسَنِ الضَّمْرِيِّ، أَنَّ أُمَّ الْحَكَمِ، أَوْ ضُبَاعَةَ ابْنَتَىِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ حَدَّثَتْهُ عَنْ إِحْدَاهُمَا أَنَّهَا قَالَتْ أَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبْيًا فَذَهَبْتُ أَنَا وَأُخْتِي وَفَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَكَوْنَا إِلَيْهِ مَا نَحْنُ فِيهِ وَسَأَلْنَاهُ أَنْ يَأْمُرَ لَنَا بِشَىْءٍ مِنَ السَّبْىِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَبَقَكُنَّ يَتَامَى بَدْرٍ لَكِنْ سَأَدُلُّكُنَّ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكُنَّ مِنْ ذَلِكَ تُكَبِّرْنَ اللَّهَ عَلَى أَثَرِ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ تَكْبِيرَةً وَثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ تَحْمِيدَةً وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ " . قَالَ عَيَّاشٌ وَهُمَا ابْنَتَا عَمِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Айёш ибн Уқба ал-Ҳазрамий ривоят қилди, Фазл ибн Ҳасан аз-Замрийдан: Уммул-Ҳакам, ё Зубайр ибн Абдулмутталибнинг икки қизи Зубўанинг бири унга иккисидан бирининг ҳадисини ривоят қилиб дедики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга асирлар тушди. Мен, опам ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи Фотима бориб, унга бизнинг аҳволимиздан шикоят қилдик ва ундан бизга асирлардан бирор нарса буюришини сўрадик. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Сизлардан Бадр етимлари ўзиб кетди. Лекин мен сизларга бундан кўра яхшироқ нарсани кўрсатаман: ҳар намоздан кейин ўттиз уч марта такбир (Аллаҳу акбар), ўттиз уч марта тасбеҳ (Субҳаналлаҳ), ўттиз уч марта таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтасизлар ва ‹Ла илаҳа иллаллаҳ, ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулк ва лаҳул-ҳамд ва ҳува ала кулли шайъин қодир›.» Айёш деди: У иккиси Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг амакиваччалари эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، - يَعْنِي الْجُرَيْرِيَّ - عَنْ أَبِي الْوَرْدِ، عَنِ ابْنِ أَعْبُدَ، قَالَ قَالَ لِي عَلِيٌّ رضى الله عنه أَلاَ أُحَدِّثُكَ عَنِّي وَعَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مِنْ أَحَبِّ أَهْلِهِ إِلَيْهِ قُلْتُ بَلَى . قَالَ إِنَّهَا جَرَّتْ بِالرَّحَى حَتَّى أَثَّرَ فِي يَدِهَا وَاسْتَقَتْ بِالْقِرْبَةِ حَتَّى أَثَّرَ فِي نَحْرِهَا وَكَنَسَتِ الْبَيْتَ حَتَّى اغْبَرَّتْ ثِيَابُهَا فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَدَمٌ فَقُلْتُ لَوْ أَتَيْتِ أَبَاكِ فَسَأَلْتِيهِ خَادِمًا فَأَتَتْهُ فَوَجَدَتْ عِنْدَهُ حُدَّاثًا فَرَجَعَتْ فَأَتَاهَا مِنَ الْغَدِ فَقَالَ " مَا كَانَ حَاجَتُكِ " . فَسَكَتَتْ فَقُلْتُ أَنَا أُحَدِّثُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَرَّتْ بِالرَّحَى حَتَّى أَثَّرَتْ فِي يَدِهَا وَحَمَلَتْ بِالْقِرْبَةِ حَتَّى أَثَّرَتْ فِي نَحْرِهَا فَلَمَّا أَنْ جَاءَكَ الْخَدَمُ أَمَرْتُهَا أَنْ تَأْتِيَكَ فَتَسْتَخْدِمَكَ خَادِمًا يَقِيهَا حَرَّ مَا هِيَ فِيهِ . قَالَ " اتَّقِي اللَّهَ يَا فَاطِمَةُ وَأَدِّي فَرِيضَةَ رَبِّكِ وَاعْمَلِي عَمَلَ أَهْلِكِ فَإِذَا أَخَذْتِ مَضْجَعَكِ فَسَبِّحِي ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَاحْمَدِي ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَكَبِّرِي أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ فَتِلْكَ مِائَةٌ فَهِيَ خَيْرٌ لَكِ مِنْ خَادِمٍ " . قَالَتْ رَضِيتُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَعَنْ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Яҳё ибн Халаф ривоят қилди, бизга Абдулаъло ривоят қилди, Саиддан — яъни Журайрийдан — у Абу Варддан, у Ибн Аъбуддан: У деди: Алий розияллаҳу анҳу менга деди: Сенга ўзим ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи Фотима ҳақида айтиб бермайми? У Расулуллаҳга аҳлининг энг севимлиларидан эди. Мен: «Ҳа» дедим. У деди: У (Фотима) тегирмон тортиб, қўлида из қолдирар, меш билан сув ташиб, кўксида из қолдирар, уйни супуриб, кийимлари чангга беланар эди. Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга (асирлардан) хизматкорлар келди. Мен: «Отангнинг олдига бориб, ундан бир хизматкор сўрасанг эди» дедим. У отасининг олдига келди, лекин унинг ҳузурида суҳбатдошларни топди, шу сабаб қайтиб келди. Эртаси куни у (Набий) унинг олдига келди ва: «Ҳожатинг нима эди?» деди. У жим қолди. Мен: «Мен сенга айтиб бераман, эй Расулуллаҳ. У тегирмон тортиб қўлида из қолдирди, меш кўтариб кўксида из қолдирди. Сенга хизматкорлар келганида, мен унга сенинг олдингга келиб, уни ўзининг қийинчилиги иссиғидан сақлайдиган бир хизматкор сўрашни буюрдим» дедим. У деди: «Аллаҳдан қўрқ, эй Фотима, Роббингнинг фарзини адо эт, аҳлинг (уй) ишини қил. Ётоғингга кирсанг, ўттиз уч марта тасбеҳ айт, ўттиз уч марта ҳамд айт, ўттиз тўрт марта такбир айт — бу юзта бўлади. Бу сен учун хизматкордан яхшироқдир.» У (Фотима): «Аллаҳ азза ва жалладан ва Расулидан рози бўлдим» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ وَلَمْ يُخْدِمْهَا .
Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ал-Марвазий ривоят қилди, бизга Абдураззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, Зуҳрийдан, у Алий ибн Ҳусайндан — шу қиссани — ривоят қилди. У деди: Ва унга хизматкор бермади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْقُرَشِيُّ، قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ - يَعْنِي ابْنَ عِيسَى - كُنَّا نَقُولُ إِنَّهُ مِنَ الأَبْدَالِ قَبْلَ أَنْ نَسْمَعَ أَنَّ الأَبْدَالَ مِنَ الْمَوَالِي قَالَ حَدَّثَنِي الدَّخِيلُ بْنُ إِيَاسِ بْنِ نُوحِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ هِلاَلِ بْنِ سِرَاجِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ مُجَّاعَةَ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَطْلُبُ دِيَةَ أَخِيهِ قَتَلَتْهُ بَنُو سَدُوسٍ مِنْ بَنِي ذُهْلٍ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كُنْتُ جَاعِلاً لِمُشْرِكٍ دِيَةً جَعَلْتُ لأَخِيكَ وَلَكِنْ سَأُعْطِيكَ مِنْهُ عُقْبَى " . فَكَتَبَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ فَأَخَذَ طَائِفَةً مِنْهَا وَأَسْلَمَتْ بَنُو ذُهْلٍ فَطَلَبَهَا بَعْدُ مُجَّاعَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَأَتَاهُ بِكِتَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَتَبَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ بِاثْنَىْ عَشَرَ أَلْفَ صَاعٍ مِنْ صَدَقَةِ الْيَمَامَةِ أَرْبَعَةِ آلاَفٍ بُرًّا وَأَرْبَعَةِ آلاَفٍ شَعِيرًا وَأَرْبَعَةِ آلاَفٍ تَمْرًا وَكَانَ فِي كِتَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِمُجَّاعَةَ " بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا كِتَابٌ مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ لِمُجَّاعَةَ بْنِ مُرَارَةَ مِنْ بَنِي سُلْمَى إِنِّي أَعْطَيْتُهُ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ عُقْبَةً مِنْ أَخِيهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ийсо ривоят қилди, бизга Анбаса ибн Абдулвоҳид ал-Қураший ривоят қилди. Абу Жаъфар — яъни ибн Ийсо — деди: Биз Абдолларнинг маволийлардан (озод қилинган қуллардан) эканини эшитмасимиздан олдин, у Абдоллардан деб айтар эдик. У деди: менга Дахил ибн Иёс ибн Нуҳ ибн Мужжўа ривоят қилди, Ҳилол ибн Сирож ибн Мужжўадан, у отасидан, у бобоси Мужжўадан: У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб, Бану Зуҳлдан бўлган Бану Садус уни ўлдирган акасининг диятини (қон эвазини) талаб қилди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Агар бир мушрикка дият белгилайдиган бўлганимда, акангга белгилар эдим. Лекин мен сенга унинг ўрнига (эвазига) бераман.» Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга Бану Зуҳл мушрикларидан чиқадиган биринчи хумсдан юзта туя ёзиб берди. У ундан бир қисмини олди, сўнг Бану Зуҳл ислом қабул қилди. Кейин Мужжўа уни Абу Бакрдан талаб қилди ва унга Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг мактубини келтирди. Абу Бакр унга Ямома садақасидан ўн икки минг сў ёзиб берди: тўрт минг буғдой, тўрт минг арпа ва тўрт минг хурмо. Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг Мужжўага (ёзган) мактубида шундай эди: «Бисмиллаҳир-роҳманир-роҳим. Бу Муҳаммад Набийдан Бану Сулмодан бўлган Мужжўа ибн Мурорага (ёзилган) мактубдир. Мен унга Бану Зуҳл мушрикларидан чиқадиган биринчи хумсдан юзта туяни акасининг эвазига бердим.»