وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، السَّاعِدِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَهُ أَرَأَيْتَ يَا عَاصِمُ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَسَلْ لِي عَنْ ذَلِكَ يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ عَاصِمٌ لِعُوَيْمِرٍ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا . قَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا . فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ نَزَلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا " . قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا . فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Ибн Шиҳобдан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Саҳл ибн Саъд ас-Соидий унга хабар бердики, Уваймир ал-Ажлоний Осим ибн Адий ал-Ансорийнинг олдига келиб унга: «Эй Осим, айт-чи, агар бир киши хотини билан бирга (бегона) эркакни топса, уни ўлдирса, сизлар уни (қотилни) ўлдирасизларми ёки у қандай қилсин? Шу ҳақда мен учун Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўра, эй Осим» деди. Осим Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўради. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (бундай) саволларни ёқтирмади ва уни айблади, ҳатто Осимга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган нарсаси оғир ботди. Осим аҳлига қайтганда, унга Уваймир келиб: «Эй Осим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сенга нима деди?» деди. Осим Уваймирга: «Сен менга яхшилик келтирмадинг; мен ундан сўраган масалани Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ёқтирмади» деди. Уваймир: «Аллаҳга қасамки, ундан буни сўрамагунча тўхтамайман» деди. Уваймир (йўлга тушиб) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига, одамларнинг ўртасига келиб: «Ё Расулуллаҳ, айт-чи, агар бир киши хотини билан бирга (бегона) эркакни топса, уни ўлдирса, сизлар уни ўлдирасизларми ёки у қандай қилсин?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сен ва хотининг ҳақида (оят) нозил бўлди; бор, уни олиб кел» деди. Саҳл деди: Улар лаънатлашди (лиъон қилди), мен ҳам одамлар билан бирга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида эдим. Улар тугатганда, Уваймир: «Ё Расулуллаҳ, агар уни (хотинимни) ушлаб қолсам, мен унга ёлғон туҳмат қилган бўламан» деди ва уни — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буюрмасдан олдин — уч (талоқ) қилди. Ибн Шиҳоб деди: Бу (уч талоқ) лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотиннинг суннати (йўл-йўриғи) бўлиб қолди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ عُوَيْمِرًا الأَنْصَارِيَّ، مِنْ بَنِي الْعَجْلاَنِ أَتَى عَاصِمَ بْنَ عَدِيٍّ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ وَكَانَ فِرَاقُهُ إِيَّاهَا بَعْدُ سُنَّةً فِي الْمُتَلاَعِنَيْنِ . وَزَادَ فِيهِ قَالَ سَهْلٌ فَكَانَتْ حَامِلاً فَكَانَ ابْنُهَا يُدْعَى إِلَى أُمِّهِ . ثُمَّ جَرَتِ السُّنَّةُ أَنَّهُ يَرِثُهَا وَتَرِثُ مِنْهُ مَا فَرَضَ اللَّهُ لَهَا .
Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан хабар берди, менга Саҳл ибн Саъд ал-Ансорий хабар бердики, Бану ал-Ажлондан бўлган Уваймир ал-Ансорий Осим ибн Адийнинг олдига келди — ва ҳадисни Моликнинг ҳадиси мисли нақл қилди ҳамда ҳадисга унинг (Ибн Шиҳобнинг) сўзини қўшди: «Унинг (Уваймирнинг) ундан (хотинидан) ажрашуви кейин лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотинда суннат бўлди» — ва унда (шуни) қўшди: Саҳл деди: У (хотини) ҳомиладор эди ва унинг ўғли (отаси эмас) онасига нисбат бериб чақирилар эди. Кейин суннат шунга ўтдики, у (ўғил) унга (онасига) ворис бўлади ва у (она) ҳам ундан Аллаҳ белгилаб берган (улуш)ни мерос олади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنِ الْمُتَلاَعِنَيْنِ، وَعَنِ السُّنَّةِ، فِيهِمَا عَنْ حَدِيثِ، سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَخِي بَنِي سَاعِدَةَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً وَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ . وَزَادَ فِيهِ فَتَلاَعَنَا فِي الْمَسْجِدِ وَأَنَا شَاهِدٌ . وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَفَارَقَهَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ذَاكُمُ التَّفْرِيقُ بَيْنَ كُلِّ مُتَلاَعِنَيْنِ " .
Ва бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Ибн Шиҳоб лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотин ҳақида ва улар борасидаги суннат ҳақида — Бану Соиданинг биродари Саҳл ибн Саъднинг ҳадисидан — хабар бердики, ансордан бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб: «Ё Расулуллаҳ, айт-чи, хотини билан бирга (бегона) эркакни топган киши (ҳақида)...» деди — ва ҳадисни ўз қиссаси билан зикр қилди ҳамда унда (шуни) қўшди: Улар масжидда лаънатлашди, мен шоҳид (гувоҳ) эдим. Ва ҳадисда: «У уни — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буюрмасдан олдин — уч (талоқ) қилди» деди. Шунинг билан у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида ундан ажрашди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мана шу — ҳар бир лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотин ўртасидаги ажралиш (йўли)» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، جُبَيْرٍ قَالَ سُئِلْتُ عَنِ الْمُتَلاَعِنَيْنِ، فِي إِمْرَةِ مُصْعَبٍ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا قَالَ فَمَا دَرَيْتُ مَا أَقُولُ فَمَضَيْتُ إِلَى مَنْزِلِ ابْنِ عُمَرَ بِمَكَّةَ فَقُلْتُ لِلْغُلاَمِ اسْتَأْذِنْ لِي . قَالَ إِنَّهُ قَائِلٌ فَسَمِعَ صَوْتِي . قَالَ ابْنُ جُبَيْرٍ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ ادْخُلْ فَوَاللَّهِ مَا جَاءَ بِكَ هَذِهِ السَّاعَةَ إِلاَّ حَاجَةٌ فَدَخَلْتُ فَإِذَا هُوَ مُفْتَرِشٌ بَرْذَعَةً مُتَوَسِّدٌ وِسَادَةً حَشْوُهَا لِيفٌ قُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُتَلاَعِنَانِ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ نَعَمْ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ فُلاَنُ بْنُ فُلاَنٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أَنْ لَوْ وَجَدَ أَحَدُنَا امْرَأَتَهُ عَلَى فَاحِشَةٍ كَيْفَ يَصْنَعُ إِنْ تَكَلَّمَ تَكَلَّمَ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ . وَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى مِثْلِ ذَلِكَ قَالَ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ الَّذِي سَأَلْتُكَ عَنْهُ قَدِ ابْتُلِيتُ بِهِ . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ فِي سُورَةِ النُّورِ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ} فَتَلاَهُنَّ عَلَيْهِ وَوَعَظَهُ وَذَكَّرَهُ وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ قَالَ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا . ثُمَّ دَعَاهَا فَوَعَظَهَا وَذَكَّرَهَا وَأَخْبَرَهَا أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ . قَالَتْ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنَّهُ لَكَاذِبٌ فَبَدَأَ بِالرَّجُلِ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ ثَنَّى بِالْمَرْأَةِ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا.
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба — лафз уники — ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга Абдулмалик ибн Абу Сулаймон Саид ибн Жубайрдан ривоят қилди, у деди: Мусъабнинг амирлиги (даврида) мендан лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотин ҳақида — улар ажратиладими (деб) — сўралди. Мен нима дейишимни билмадим. Шунда Маккада Ибн Умарнинг манзилига бориб, хизматкорга: «Мен учун изн сўра» дедим. У: «У қайлула (туш) уйқусида» деди. (Ибн Умар) овозимни эшитди. Ибн Жубайр деди: Мен: «Ҳа» дедим. У: «Кир; Аллаҳга қасамки, сени бу пайтда ҳожатдан бошқа нарса келтирмади» деди. Мен кирдим, у (эски) палосни тўшаб, ичи хурмо толас билан тўлдирилган ёстиққа бош қўйиб ётган эди. Мен: «Эй Абу Абдурраҳмон, лаънатлашган эр-хотин ажратиладими?» дедим. У: «Субҳаналлаҳ! Ҳа. Бу ҳақда биринчи бўлиб сўраган киши фалон ибн фалон эди. У: ‹Ё Расулуллаҳ, айт-чи, агар биримиз хотинини фоҳиша (зино) устида топса, қандай қилсин? Агар гапирса, буюк бир иш (шармандалик)ни гапирган бўлади; агар жим турса, шунака (оғир) нарсага жим турган бўлади› деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жим турди, унга жавоб бермади. Шундан кейин у (яна) келиб: ‹Мен сендан сўраган нарсага мен (ўзим) мубтало бўлдим (дуч келдим)› деди. Шунда Аллаҳ азза ва жалла ан-Нур сурасида шу оятларни — ‹Хотинларига (зино) туҳмат қилувчилар...› (оятини) — нозил қилди. У (Расул) уни ўқиб берди, унга ваъз қилди, эслатди ва дунё азоби охират азобидан енгилроқлигини унга билдирди. У: ‹Йўқ, сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен унга ёлғон туҳмат қилмадим› деди. Сўнг у (Расул) хотинни чақирди, унга ваъз қилди, эслатди ва дунё азоби охират азобидан енгилроқлигини унга билдирди. У: ‹Йўқ, сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, у (эрим) албатта ёлғончидир› деди. Шунда (Расул) эрдан бошлади: у тўрт марта Аллаҳ номи билан, ўзининг ростгўйлардан эканига гувоҳлик берди, бешинчисида — агар ёлғончилардан бўлса — Аллаҳнинг лаънати унинг устига (бўлишини айтди). Сўнг хотинга ўтди: у тўрт марта Аллаҳ номи билан, унинг (эрининг) ёлғончилардан эканига гувоҳлик берди, бешинчисида — агар (эри) ростгўйлардан бўлса — Аллаҳнинг ғазаби унинг устига (бўлишини айтди). Сўнг уларни бир-биридан ажратди» деди.
وَحَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ، أَبِي سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، قَالَ سُئِلْتُ عَنِ الْمُتَلاَعِنَيْنِ، زَمَنَ مُصْعَبِ بْنِ الزُّبَيْرِ فَلَمْ أَدْرِ مَا أَقُولُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقُلْتُ أَرَأَيْتَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ .
Ва менга буни Али ибн Ҳужр ас-Саъдий ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус ривоят қилди, бизга Абдулмалик ибн Абу Сулаймон ривоят қилиб деди: Мен Саид ибн Жубайрни шундай деяётганини эшитдим: Мусъаб ибн аз-Зубайр замонида мендан лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотин ҳақида сўралди, мен нима дейишимни билмадим. Шунда Абдуллаҳ ибн Умарнинг олдига келиб: «Айт-чи, лаънатлашган эр-хотин ажратиладими?» дедим — сўнг Ибн Нумайрнинг ҳадиси мисли зикр қилди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلْمُتَلاَعِنَيْنِ " حِسَابُكُمَا عَلَى اللَّهِ أَحَدُكُمَا كَاذِبٌ لاَ سَبِيلَ لَكَ عَلَيْهَا " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي قَالَ " لاَ مَالَ لَكَ إِنْ كُنْتَ صَدَقْتَ عَلَيْهَا فَهْوَ بِمَا اسْتَحْلَلْتَ مِنْ فَرْجِهَا وَإِنْ كُنْتَ كَذَبْتَ عَلَيْهَا فَذَاكَ أَبْعَدُ لَكَ مِنْهَا " . قَالَ زُهَيْرٌ فِي رِوَايَتِهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Зуҳайр ибн Ҳарб — лафз Яҳёники — ривоят қилди; Яҳё: хабар берди, деди, қолган иккиси: ривоят қилди, деди — бизга Суфён ибн Уяйна Амрдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотинга: «Ҳисоб-китобингиз Аллаҳнинг зиммасида; иккалангиздан бирингиз ёлғончидир. Сенинг унга (хотинга) йўлинг қолмади (қайтиш имкони йўқ)» деди. У (эр): «Ё Расулуллаҳ, менинг молим (маҳрим)-чи?» деди. У: «Сенга мол йўқ. Агар сен унга нисбатан рост (гапирган) бўлсанг, у (маҳр) — унинг шармидан ҳалол (фойдаланиш)инг эвазига; агар унга ёлғон (туҳмат) қилган бўлсанг, у (мол) сендан ундан ҳам йироқроқдир» деди. Зуҳайр ўз ривоятида: «Бизга Суфён Амрдан ривоят қилди, у Саид ибн Жубайрни шундай деяётганини эшитди: Мен Ибн Умарни ‹Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай деди› деганини эшитдим» деди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَخَوَىْ بَنِي الْعَجْلاَنِ وَقَالَ " اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ " .
Ва менга Абу ар-Рабиъ аз-Заҳроний ривоят қилди, бизга Ҳаммод Айюбдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Бану ал-Ажлондан бўлган эр-хотинни (лаънатлашувдан кейин) бир-биридан ажратди ва: «Аллаҳ биладики, иккалангиздан бирингиз ёлғончидир; бас, иккалангиздан тавба қилувчи (қайтувчи) борми?» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنِ اللِّعَانِ، . فَذَكَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Ва бизга буни Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён Айюбдан ривоят қилди, у Саид ибн Жубайрни эшитди, у деди: Мен Ибн Умардан лиъон ҳақида сўрадим — сўнг у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан унга ўхшашини зикр қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لِلْمِسْمَعِيِّ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ لَمْ يُفَرِّقِ الْمُصْعَبُ بَيْنَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ . قَالَ سَعِيدٌ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ . فَقَالَ فَرَّقَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَخَوَىْ بَنِي الْعَجْلاَنِ .
Ва бизга Абу Ғассон ал-Мисмаий, Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор — лафз ал-Мисмаий ва Ибн ал-Мусанноники — ривоят қилиб: бизга Муоз — у ибн Ҳишом — ривоят қилди, дедилар; у деди: менга отам Қатодадан, у Азрадан, у Саид ибн Жубайрдан ривоят қилди, у деди: Мусъаб лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотинни бир-биридан ажратмади. Саид деди: Бу Абдуллаҳ ибн Умарга айтилди. У: «Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Бану ал-Ажлондан бўлган эр-хотинни ажратган эди» деди.
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ يَحْيَى - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ قُلْتُ لِمَالِكٍ حَدَّثَكَ نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، لاَعَنَ امْرَأَتَهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِأُمِّهِ قَالَ نَعَمْ .
Ва бизга Саид ибн Мансур ва Қутайба ибн Саид ривоят қилиб: бизга Молик ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё — лафз уники — ривоят қилди, у деди: Мен Моликка: «Сенга Нофиъ Ибн Умардан ривоят қилдики, бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) даврида хотини билан лаънатлашди (лиъон қилди), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларни бир-биридан ажратди ва болани онасига қўшди (нисбат берди), шунақами?» дедим. У: «Ҳа» деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ لاَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ وَامْرَأَتِهِ وَفَرَّقَ بَيْنَهُمَا .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилиб, иккаласи: бизга Убайдуллаҳ Нофиъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, дедилар; у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ансордан бўлган бир киши билан хотини ўртасида лаънатлашув (лиъон) ўтказди ва уларни бир-биридан ажратди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Ва бизга буни Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Убайдуллаҳ ибн Саид ривоят қилиб: бизга Яҳё — у ал-Қаттон — Убайдуллаҳдан шу иснод билан ривоят қилди, дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّا لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ وَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ وَاللَّهِ لأَسْأَلَنَّ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ . فَقَالَ " اللَّهُمَّ افْتَحْ " . وَجَعَلَ يَدْعُو فَنَزَلَتْ آيَةُ اللِّعَانِ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ} هَذِهِ الآيَاتُ فَابْتُلِيَ بِهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْنِ النَّاسِ فَجَاءَ هُوَ وَامْرَأَتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَعَنَا فَشَهِدَ الرَّجُلُ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ لَعَنَ الْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ فَذَهَبَتْ لِتَلْعَنَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَهْ " . فَأَبَتْ فَلَعَنَتْ فَلَمَّا أَدْبَرَا قَالَ " لَعَلَّهَا أَنْ تَجِيءَ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا " . فَجَاءَتْ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا.
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб, Усмон ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳим — лафз Зуҳайрники — ривоят қилди; Ишоқ: хабар берди, деди, қолган иккиси: ривоят қилди, деди — бизга Жарир ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди, у деди: Биз жума кечаси масжидда эдик, шунда ансордан бир киши келиб: «Агар бир киши хотини билан бирга (бегона) эркакни топса, сўнг (уни фош қилиб) гапирса, сизлар уни (туҳмат деб) қамчилайсизлар; агар (қотилни) ўлдирса, уни ўлдирасизлар; агар жим турса, ғазаб (алам) устига жим турган бўлади. Аллаҳга қасамки, мен бу ҳақда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўрайман» деди. Эртаси куни у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб сўради: «Агар бир киши хотини билан бирга (бегона) эркакни топса, сўнг гапирса, қамчилайсизлар; агар ўлдирса, ўлдирасизлар; агар жим турса, ғазаб устига жим турган бўлади» деди. Шунда у (Расул): «Аллаҳим, (ҳукмни) очиб бер» деди ва дуо қила бошлади. Шунда лиъон ояти — ‹Хотинларига (зино) туҳмат қилувчилар, ўз жонларидан бошқа гувоҳлари бўлмаса...› (деган) — бу оятлар нозил бўлди. Сўнг ўша киши одамлар орасидан (айнан) шунга мубтало бўлди (дуч келди). У ва хотини Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди, улар лаънатлашди. Эр тўрт марта Аллаҳ номи билан ўзининг ростгўйлардан эканига гувоҳлик берди, сўнг бешинчисида — агар ёлғончилардан бўлса — Аллаҳнинг лаънати ўзининг устига (бўлишини айтиб) лаънатлади. Сўнг хотин лаънатлашга борди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Тўхта!» деди. У эса унамади ва лаънатлади. Улар ортга қайтганда, у (Расул): «Эҳтимол у (хотин) уни (болани) қора, жингалак (соч) қилиб туғар» деди. Ва у уни қора, жингалак (соч) қилиб туғди.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ، أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Ва бизга буни Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус хабар берди; (ҳ) ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абда ибн Сулаймон ривоят қилди — иккаласи ал-Аъмашдан шу иснод билан унга ўхшаш (ривоят қилди).
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَأَنَا أُرَى، أَنَّ عِنْدَهُ، مِنْهُ عِلْمًا . فَقَالَ إِنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ امْرَأَتَهُ بِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ وَكَانَ أَخَا الْبَرَاءِ بْنِ مَالِكٍ لأُمِّهِ وَكَانَ أَوَّلَ رَجُلٍ لاَعَنَ فِي الإِسْلاَمِ - قَالَ - فَلاَعَنَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبْصِرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَبْيَضَ سَبِطًا قَضِيءَ الْعَيْنَيْنِ فَهُوَ لِهِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ جَعْدًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ " . قَالَ فَأُنْبِئْتُ أَنَّهَا جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ جَعْدًا حَمْشَ السَّاقَيْنِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдулаъло ривоят қилди, бизга Ҳишом Муҳаммаддан ривоят қилди, у деди: Мен Анас ибн Моликдан сўрадим — у (Муҳаммад ибн Сирин)да бу ҳақда илм бор деб ўйлаб. У: «Ҳилол ибн Умайя хотинини Шарик ибн Саҳмо билан (зинода) айблаб туҳмат қилди — у (Шарик) ал-Баро ибн Моликнинг онаси томондан акаси эди — ва у (Ҳилол) Исломда биринчи лаънатлашган (лиъон қилган) киши эди» деди. (Анас) деди: У хотини билан лаънатлашди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Унга (хотинга) қараб туринглар; агар уни (болани) оқ, силлиқ (соч), кўзи (кичик) чуқур қилиб туғса, у Ҳилол ибн Умайяники; агар уни қора-сурмали кўз, жингалак (соч), озғин болдирли қилиб туғса, у Шарик ибн Саҳмоники» деди. (Анас) деди: менга хабар берилдики, у уни қора-сурмали кўз, жингалак (соч), озғин болдирли қилиб туғди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، وَعِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيَّانِ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رُمْحٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو إِلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ أَهْلِهِ رَجُلاً . فَقَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ لِقَوْلِي فَذَهَبَ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا قَلِيلَ اللَّحْمِ سَبِطَ الشَّعَرِ وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ خَدْلاً آدَمَ كَثِيرَ اللَّحْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ " . فَوَضَعَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَهَا فَلاَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا فَقَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ أَهِيَ الَّتِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ السُّوءَ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Румҳ ибн ал-Муҳожир ва Исо ибн Ҳаммод (иккала мисрлик) — лафз Ибн Румҳники — ривоят қилиб: бизга ал-Лайс Яҳё ибн Саиддан, у Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у ал-Қосим ибн Муҳаммаддан, у Ибн Аббосдан хабар берди, дедилар; у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида лаънатлашув (лиъон) зикр қилинди. Шунда Осим ибн Адий бу ҳақда бир сўз айтди, сўнг (уйига) қайтди. Унга қавмидан бир киши келиб, хотини билан бирга (бегона) эркакни топганини шикоят қилди. Осим: «Мен бунга фақат ўша сўзим сабабли мубтало бўлдим» деди ва уни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига олиб борди ҳамда унга хотинини қандай ҳолда топганини хабар берди. Ўша киши (эр) сариқ тусли, оз гўштли (ориқ), силлиқ сочли эди; у (эр) топган деб даъво қилган киши эса бақувват (йўғон болдирли), буғдой рангли, кўп гўштли (тўла) эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳим, (ҳақиқатни) аён қил» деди. Сўнг у (хотин) эри унинг олдида топган деб зикр қилган кишига ўхшаган (бола)ни туғди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) улар ўртасида лаънатлашув (лиъон) ўтказди. Мажлисда бир киши Ибн Аббосга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Агар мен бировни баййина (далил)сиз тошбўрон қилганимда эди, мана шу(аёл)ни тошбўрон қилган бўлардим› деган аёл шуми?» деди. Ибн Аббос: «Йўқ; у — Исломда (очиқ) ёмонлик (бузуқлик)ни ошкор қилган бошқа бир аёл эди» деди.
وَحَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ يَحْيَى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ ذُكِرَ الْمُتَلاَعِنَانِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَزَادَ فِيهِ بَعْدَ قَوْلِهِ كَثِيرَ اللَّحْمِ قَالَ جَعْدًا قَطَطًا .
Ва менга буни Аҳмад ибн Юсуф ал-Аздий ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Абу Увайс ривоят қилди, менга Сулаймон — яъни ибн Билол — Яҳёдан ривоят қилди, менга Абдурраҳмон ибн ал-Қосим ал-Қосим ибн Муҳаммаддан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида лаънатлашган (лиъон қилган) эр-хотин зикр қилинди — ал-Лайснинг ҳадиси мисли; ва унда «кўп гўштли» деган сўзидан кейин: «жингалак, жуда бурма сочли» деб (қўшди).
وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ، عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ وَذُكِرَ الْمُتَلاَعِنَانِ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ ابْنُ شَدَّادٍ أَهُمَا اللَّذَانِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كُنْتُ رَاجِمًا أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ لَرَجَمْتُهَا " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ أَعْلَنَتْ . قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي رِوَايَتِهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ .
Ва бизга Амр ан-Ноқид ва Ибн Абу Умар — лафз Амрники — ривоят қилиб: бизга Суфён ибн Уяйна Абу аз-Зиноддан, у ал-Қосим ибн Муҳаммаддан ривоят қилди, дедилар; у деди: Абдуллаҳ ибн Шаддод деди — Ибн Аббос ҳузурида лаънатлашган эр-хотин зикр қилинди: Ибн Шаддод: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Агар мен бировни баййина (далил)сиз тошбўрон қилгувчи бўлганимда эди, уни (ўша аёлни) тошбўрон қилган бўлардим› деган (эр-хотин) шуларми?» деди. Ибн Аббос: «Йўқ; у (аёл) — (бузуқликни) ошкор қилган аёл эди» деди. Ибн Абу Умар ўз ривоятида ал-Қосим ибн Муҳаммаддан: «Мен Ибн Аббосни эшитдим» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الرَّجُلَ يَجِدُ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ " . قَالَ سَعْدٌ بَلَى وَالَّذِي أَكْرَمَكَ بِالْحَقِّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْمَعُوا إِلَى مَا يَقُولُ سَيِّدُكُمْ ".
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Абдулазиз — яъни ад-Даровардий — Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Саъд ибн Убада ал-Ансорий: «Ё Расулуллаҳ, айт-чи, бир киши хотини билан бирга (бегона) эркакни топса, уни ўлдирсами?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Йўқ» деди. Саъд: «Йўқ (ўлдираман!), сени ҳақ билан улуғлаган Зотга қасамки» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Саййидингиз нима деяётганини эшитяпсизларми!» деди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ وَجَدْتُ مَعَ امْرَأَتِي رَجُلاً أَأُمْهِلُهُ حَتَّى آتِيَ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ قَالَ " نَعَمْ " .
Ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, менга Ишоқ ибн Исо ривоят қилди, бизга Молик Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Саъд ибн Убада: «Ё Расулуллаҳ, агар мен хотиним билан бирга (бегона) эркакни топсам, тўрт гувоҳ келтиргунимча уни (жазоламай) қўйиб тураманми?» деди. У (Расул): «Ҳа» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ وَجَدْتُ مَعَ أَهْلِي رَجُلاً لَمْ أَمَسَّهُ حَتَّى آتِيَ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ كَلاَّ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ كُنْتُ لأُعَاجِلُهُ بِالسَّيْفِ قَبْلَ ذَلِكَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْمَعُوا إِلَى مَا يَقُولُ سَيِّدُكُمْ إِنَّهُ لَغَيُورٌ وَأَنَا أَغْيَرُ مِنْهُ وَاللَّهُ أَغْيَرُ مِنِّي " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Холид ибн Махлад Сулаймон ибн Билолдан ривоят қилди, менга Суҳайл отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Саъд ибн Убада: «Ё Расулуллаҳ, агар мен аҳлим (хотиним) билан бирга (бегона) эркакни топсам, тўрт гувоҳ келтиргунимча унга тегмай тураманми?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳа» деди. У: «Йўқ (кутмайман!), сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен ундан олдин уни қилич билан дарҳол (жазолаб) қўярдим» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Саййидингиз нима деяётганини эшитяпсизларми! У ҳақиқатан рашкчидир, мен ундан ҳам кўпроқ рашкчиман, Аллаҳ эса мендан ҳам кўпроқ рашкчидир» деди.
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كَامِلٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ وَرَّادٍ، - كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ - عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ لَوْ رَأَيْتُ رَجُلاً مَعَ امْرَأَتِي لَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ غَيْرَ مُصْفِحٍ عَنْهُ . فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتَعْجَبُونَ مِنْ غَيْرَةِ سَعْدٍ فَوَاللَّهِ لأَنَا أَغْيَرُ مِنْهُ وَاللَّهُ أَغْيَرُ مِنِّي مِنْ أَجْلِ غَيْرَةِ اللَّهِ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلاَ شَخْصَ أَغْيَرُ مِنَ اللَّهِ وَلاَ شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ الْعُذْرُ مِنَ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ بَعَثَ اللَّهُ الْمُرْسَلِينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَلاَ شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ الْمِدْحَةُ مِنَ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ وَعَدَ اللَّهُ الْجَنَّةَ " .
менга Убайдуллаҳ ибн Умар ал-Қаворирий ва Абу Комил Фузайл ибн Ҳусайн ал-Жаҳдарий — лафз Абу Комилники — ривоят қилиб: бизга Абу Авона Абдулмалик ибн Умайрдан, у Варрод — ал-Муғиранинг котиби — дан, у ал-Муғира ибн Шуъбадан ривоят қилди, дедилар; у деди: Саъд ибн Убада: «Агар мен хотиним билан бирга бир эркакни кўрсам, уни қилич билан, япалоқ томони билан эмас (тиғи билан) урардим» деди. Бу Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етди. У: «Саъднинг рашкидан ажабланяпсизларми? Аллаҳга қасамки, мен ундан ҳам кўпроқ рашкчиман, Аллаҳ эса мендан ҳам кўпроқ рашкчидир. Аллаҳ ўз рашки сабабли — ошкора бўлганини ҳам, яширинини ҳам — фаҳш (бузуқ) ишларни ҳаром қилди. Аллаҳдан кўпроқ рашкчи ҳеч ким йўқ; Аллаҳдан кўра узр (узрни қабул қилиш) суюклироқ бўлган ҳеч ким йўқ — шу сабабли Аллаҳ суюнчи берувчи ва огоҳлантирувчи пайғамбарларни юборди. Аллаҳдан кўра мадҳ (мақтов) суюклироқ бўлган ҳеч ким йўқ — шу сабабли Аллаҳ жаннатни ваъда қилди» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، بْنِ عُمَيْرٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ . وَقَالَ غَيْرَ مُصْفِحٍ . وَلَمْ يَقُلْ عَنْهُ .
Ва бизга буни Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Али Зоидадан, у Абдулмалик ибн Умайрдан шу иснод билан унга ўхшаш (ривоят қилди). У: «япалоқ томони билан эмас (ғайра мусфиҳ)» деди, аммо «ундан (анҳу)» демади.
وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلاَمًا أَسْوَدَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَمَا أَلْوَانُهَا " . قَالَ حُمْرٌ . قَالَ " هَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ " . قَالَ إِنَّ فِيهَا لَوُرْقًا . قَالَ " فَأَنَّى أَتَاهَا ذَلِكَ " . قَالَ عَسَى أَنْ يَكُونَ نَزَعَهُ عِرْقٌ . قَالَ " وَهَذَا عَسَى أَنْ يَكُونَ نَزَعَهُ عِرْقٌ " .
Ва бизга буни Қутайба ибн Саид, Абу Бакр ибн Абу Шайба, Амр ан-Ноқид ва Зуҳайр ибн Ҳарб — лафз Қутайбаники — ривоят қилиб: бизга Суфён ибн Уяйна аз-Зуҳрийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар; у деди: Бану Фазорадан бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб: «Хотиним қора бола туғди» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сенда туя борми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг ранглари қанақа?» деди. У: «Қизил» деди. У: «Уларда кулранг (кўкимтир) борми?» деди. У: «Ҳа, уларда кулранги ҳам бор» деди. У: «Бу (ранг) уларга қайдан келди?» деди. У: «Эҳтимол уни бирор томир (ирқ) тортган (бобосидан ўтган)дир» деди. У: «Мана буни ҳам, эҳтимол, бирор томир тортган (бўлиши мумкин)дир» деди.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ، أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، جَمِيعًا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . غَيْرَ أَنَّ فِي، حَدِيثِ مَعْمَرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَدَتِ امْرَأَتِي غُلاَمًا أَسْوَدَ وَهُوَ حِينَئِذٍ يُعَرِّضُ بِأَنْ يَنْفِيَهُ . وَزَادَ فِي آخِرِ الْحَدِيثِ وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُ فِي الاِنْتِفَاءِ مِنْهُ .
Ва бизга Ишоқ ибн Иброҳим, Муҳаммад ибн Рофиъ ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди; Ибн Рофиъ: ривоят қилди, деди, қолган иккиси: хабар берди, деди — бизга Абдурраззоқ хабар берди, бизга Маъмар (ривоят қилди); (ҳ) ва бизга Ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди, бизга Ибн Абу Зиъб хабар берди — ҳаммаси аз-Зуҳрийдан шу иснод билан, Ибн Уяйнанинг ҳадиси мисли (ривоят қилди); фақат Маъмарнинг ҳадисида: «У: ‹Ё Расулуллаҳ, хотиним қора бола туғди› деди» — ва у ўшанда уни (болани) инкор қилишга ишора қиляпти эди — ва ҳадис охирида (шуни) қўшди: «У (Расул) унга ундан (боладан) тонишга (воз кечишга) рухсат бермади».
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لِحَرْمَلَةَ - قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ، وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّصلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلاَمًا أَسْوَدَ وَإِنِّي أَنْكَرْتُهُ . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " مَا أَلْوَانُهَا " . قَالَ حُمْرٌ . قَالَ " فَهَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَأَنَّى هُوَ " . قَالَ لَعَلَّهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَكُونُ نَزَعَهُ عِرْقٌ لَهُ . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَهَذَا لَعَلَّهُ يَكُونُ نَزَعَهُ عِرْقٌ لَهُ " .
Ва менга Абу ат-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё — лафз Ҳармаланики — ривоят қилиб: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайрадан хабар берди, дедилар — (бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди) ва: «Ё Расулуллаҳ, хотиним қора бола туғди, мен уни инкор қилдим (ўзимники эмас деб)» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Сенда туя борми?» деди. У: «Ҳа» деди. У: «Уларнинг ранглари қанақа?» деди. У: «Қизил» деди. У: «Уларда кулранг борми?» деди. У: «Ҳа» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу (ранг) қайдан (келди)?» деди. У: «Эҳтимол, ё Расулуллаҳ, уни ўзининг бирор томири тортган (бўлиши мумкин)дир» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Мана буни ҳам, эҳтимол, ўзининг бирор томири тортган (бўлиши мумкин)дир» деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنٌ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ.
Ва менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Ҳужайн ривоят қилди, бизга ал-Лайс Уқайлдан, у Ибн Шиҳобдан ривоят қилди, у деди: Бизга етишича, Абу Ҳурайра Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан уларнинг ҳадиси мисли ривоят қилар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي سُهَيْلٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رَغِمَ أَنْفُهُ " . ثَلاَثًا ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَهُ .
Абу Бакр ибн Абу Шайба бизга ҳадис айтди, Холид ибн Махлад бизга Сулаймон ибн Билолдан ҳадис айтди, менга Суҳайл отасидан, у Абу Ҳурайрадан ҳадис айтди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Унинг бурни ерга ишқалансин», дедилар, уч марта. Сўнг (рови) шунга ўхшашини зикр қилди.