باب نِكَاحِ الْمُتْعَةِ وَبَيَانِ أَنَّهُ أُبِيحَ ثُمَّ نُسِخَ ثُمَّ أُبِيحَ ثُمَّ نُسِخَ وَاسْتَقَرَّ تَحْرِيمُهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ، وَابْنُ، بِشْرٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ، يَقُولُ كُنَّا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْسَ لَنَا نِسَاءٌ فَقُلْنَا أَلاَ نَسْتَخْصِي فَنَهَانَا عَنْ ذَلِكَ ثُمَّ رَخَّصَ لَنَا أَنْ نَنْكِحَ الْمَرْأَةَ بِالثَّوْبِ إِلَى أَجَلٍ ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللَّهِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلاَ تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ} .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ал-Ҳамдоний ривоят қилди, бизга отам, Вакиъ ва Ибн Бишр Исмоилдан, у Қайсдан ривоят қилди, у деди: Мен Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитдим: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан ғазот қилардик, ёнимизда аёлларимиз йўқ эди. Биз: «Ўзимизни бичиб олмайликми?» дедик. У бизни бундан қайтарди, сўнг бизга аёлни (бир) кийим эвазига маълум муддатга никоҳлашимизга рухсат берди. Кейин Абдуллаҳ: ‹Эй иймон келтирганлар, Аллаҳ сизларга ҳалол қилган пок нарсаларни ҳаром қилманглар ва тажовуз қилманглар; албатта Аллаҳ тажовузкорларни севмайди›, (оятини) ўқиди.
وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا هَذِهِ الآيَةَ . وَلَمْ يَقُلْ قَرَأَ عَبْدُ اللَّهِ .
Ва бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Жарир Исмоил ибн Абу Холиддан шу иснод билан унга ўхшаш (ривоят қилди) ва: «Сўнг у бизга бу оятни ўқиди» деди ва «Абдуллаҳ ўқиди» демади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ كُنَّا وَنَحْنُ شَبَابٌ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَسْتَخْصِي وَلَمْ يَقُلْ نَغْزُو .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Вакиъ Исмоилдан шу иснод билан ривоят қилди; у деди: Биз ёш йигитлар эдик, шунда: «Ё Расулуллаҳ, ўзимизни бичиб олмайликми?» дедик — ва «ғазот қилардик» демади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالاَ خَرَجَ عَلَيْنَا مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَذِنَ لَكُمْ أَنْ تَسْتَمْتِعُوا . يَعْنِي مُتْعَةَ النِّسَاءِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Амр ибн Динордан ривоят қилди, у деди: Мен ал-Ҳасан ибн Муҳаммадни Жобир ибн Абдуллаҳ ва Салама ибн ал-Акваъдан ривоят қилаётганини эшитдим, улар: «Бизнинг олдимизга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг жарчиси чиқиб: ‹Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сизларга истимтў (вақтинчалик никоҳ)га рухсат берди›, деди — яъни мутъатун-нисо (аёллар билан вақтинчалик никоҳ)ни (назарда тутиб)» дедилар.
وَحَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْقَاسِمِ - عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَانَا فَأَذِنَ لَنَا فِي الْمُتْعَةِ .
Ва менга Умайя ибн Бистом ал-Айший ривоят қилди, бизга Язид — яъни ибн Зурайъ — ривоят қилди, бизга Равҳ — яъни ибн ал-Қосим — Амр ибн Динордан, у ал-Ҳасан ибн Муҳаммаддан, у Салама ибн ал-Акваъ ва Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг олдимизга келди ва бизга мутъага рухсат берди.
وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ قَالَ عَطَاءٌ قَدِمَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مُعْتَمِرًا فَجِئْنَاهُ فِي مَنْزِلِهِ فَسَأَلَهُ الْقَوْمُ عَنْ أَشْيَاءَ ثُمَّ ذَكَرُوا الْمُتْعَةَ فَقَالَ نَعَمِ اسْتَمْتَعْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ .
Ва бизга ал-Ҳасан ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, у деди: Ато деди: Жобир ибн Абдуллаҳ умра қилиб келди, биз унинг ҳузурига манзилига бордик. Одамлар ундан турли нарсалар ҳақида сўрадилар, сўнг мутъани зикр қилдилар. У: «Ҳа, биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Абу Бакр ва Умар даврида истимтў қилардик» деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كُنَّا نَسْتَمْتِعُ بِالْقُبْضَةِ مِنَ التَّمْرِ وَالدَّقِيقِ الأَيَّامَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ حَتَّى نَهَى عَنْهُ عُمَرُ فِي شَأْنِ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ .
Менга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Абуз-Зубайр хабар берди, у деди: Мен Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитдим: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ва Абу Бакр даврида бир неча кун бир ҳовуч хурмо ва ун (эвазига) истимтў қилардик, ҳатто Умар буни Амр ибн Ҳурайс иши сабабли қайтарди.
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، - يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ - عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَأَتَاهُ آتٍ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَابْنُ الزُّبَيْرِ اخْتَلَفَا فِي الْمُتْعَتَيْنِ فَقَالَ جَابِرٌ فَعَلْنَاهُمَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ نَهَانَا عَنْهُمَا عُمَرُ فَلَمْ نَعُدْ لَهُمَا .
Бизга Ҳомид ибн Умар ал-Бакровий ривоят қилди, бизга Абдул-Воҳид — яъни ибн Зиёд — Осимдан, у Абу Назрадан ривоят қилди, у деди: Мен Жобир ибн Абдуллаҳнинг олдида эдим, шунда унга бир келувчи келиб: «Ибн Аббос ва Ибн аз-Зубайр икки мутъа ҳақида ихтилоф қилдилар» деди. Жобир: «Биз уларнинг иккаласини Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан қилдик, сўнг Умар бизни улардан қайтарди, биз уларга қайтмадик» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عُمَيْسٍ، عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ أَوْطَاسٍ فِي الْمُتْعَةِ ثَلاَثًا ثُمَّ نَهَى عَنْهَا .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Юнус ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абдул-Воҳид ибн Зиёд ривоят қилди, бизга Абу Умайс Иёс ибн Саламадан, у отасидан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Автос йили мутъага уч (кун) рухсат берди, сўнг ундан қайтарди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، سَبْرَةَ أَنَّهُ قَالَ أَذِنَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمُتْعَةِ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَرَجُلٌ إِلَى امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ كَأَنَّهَا بَكْرَةٌ عَيْطَاءُ فَعَرَضْنَا عَلَيْهَا أَنْفُسَنَا فَقَالَتْ مَا تُعْطِي فَقُلْتُ رِدَائِي . وَقَالَ صَاحِبِي رِدَائِي . وَكَانَ رِدَاءُ صَاحِبِي أَجْوَدَ مِنْ رِدَائِي وَ كُنْتُ أَشَبَّ مِنْهُ فَإِذَا نَظَرَتْ إِلَى رِدَاءِ صَاحِبِي أَعْجَبَهَا وَإِذَا نَظَرَتْ إِلَىَّ أَعْجَبْتُهَا ثُمَّ قَالَتْ أَنْتَ وَرِدَاؤُكَ يَكْفِينِي . فَمَكَثْتُ مَعَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ مِنْ هَذِهِ النِّسَاءِ الَّتِي يَتَمَتَّعُ فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهَا " .
Ва бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳанийдан, у отаси Сабрадан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга мутъага рухсат берди. Шунда мен ва бир киши Бану Омирдан бўлган бир аёлнинг олдига бордик — у гўё бўйи чўзиқ гўзал ёш (туя каби) эди. Биз унга ўзимизни таклиф қилдик. У: «Нима берасан?» деди. Мен: «Ридоимни» дедим. Шеригим: «Ридоимни» деди. Шеригимнинг ридоси менинг ридоимдан яхшироқ эди, мен эса ундан ёшроқ эдим. У шеригимнинг ридосига қараганда у (ридо) унга ёқар, менга қараганда мен унга ёқардим. Сўнг у: «Сен ва ридоинг менга кифоя» деди. Мен у билан уч (кун) қолдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимнинг олдида мутъа қилаётган бу аёллардан бири бўлса, унинг йўлини бўшатсин (қўйиб юборсин)» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ - حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ، أَنَّ أَبَاهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتْحَ مَكَّةَ قَالَ فَأَقَمْنَا بِهَا خَمْسَ عَشْرَةَ - ثَلاَثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ - فَأَذِنَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مُتْعَةِ النِّسَاءِ فَخَرَجْتُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنْ قَوْمِي وَلِي عَلَيْهِ فَضْلٌ فِي الْجَمَالِ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنَ الدَّمَامَةِ مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنَّا بُرْدٌ فَبُرْدِي خَلَقٌ وَأَمَّا بُرْدُ ابْنِ عَمِّي فَبُرْدٌ جَدِيدٌ غَضٌّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِأَسْفَلِ مَكَّةَ أَوْ بِأَعْلاَهَا فَتَلَقَّتْنَا فَتَاةٌ مِثْلُ الْبَكْرَةِ الْعَنَطْنَطَةِ فَقُلْنَا هَلْ لَكِ أَنْ يَسْتَمْتِعَ مِنْكِ أَحَدُنَا قَالَتْ وَمَاذَا تَبْذُلاَنِ فَنَشَرَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنَّا بُرْدَهُ فَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَى الرَّجُلَيْنِ وَيَرَاهَا صَاحِبِي تَنْظُرُ إِلَى عِطْفِهَا فَقَالَ إِنَّ بُرْدَ هَذَا خَلَقٌ وَبُرْدِي جَدِيدٌ غَضٌّ . فَتَقُولُ بُرْدُ هَذَا لاَ بَأْسَ بِهِ . ثَلاَثَ مِرَارٍ أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ اسْتَمْتَعْتُ مِنْهَا فَلَمْ أَخْرُجْ حَتَّى حَرَّمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Абу Комил Фузайл ибн Ҳусайн ал-Жаҳдарий ривоят қилди, бизга Бишр — яъни ибн Муфаззал — ривоят қилди, бизга Умора ибн Ғазийя ар-Робиъ ибн Сабрадан ривоят қилдики, унинг отаси Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Макка фатҳида ғазот қилди. У деди: Биз у ерда ўн беш — кеча ва кундуз (жами) ўттиз — (кун) турдик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга мутъатун-нисо (га) рухсат берди. Шунда мен ва қавмимдан бир киши чиқдик — гўзалликда менинг ундан устунлигим бор эди, у эса хунукликка яқин эди; ҳар биримизда бир бурд (ёпинчиқ) бор эди. Менинг бурдим эски, амакиваччамнинг бурди эса янги, тип-тоза эди. Макканинг қуйи ёки юқори (қисм)ига етганимизда, бўйи чўзиқ гўзал ёш (туя каби) бир қиз бизни учратди. Биз: «Биримиз сендан мутъа қилса бўладими?» дедик. У: «Нима берасизлар?» деди. Ҳар биримиз бурдини ёйди. У икки кишига қарай бошлади; шеригим унинг ўз биқинига (менга) қараётганини кўриб: «Бунинг бурди эски, менинг бурдим эса янги, тип-тоза» деди. У эса: «Бунинг бурди (ҳам) ёмон эмас» деди — уч ёки икки марта. Сўнг мен ундан мутъа қилдим ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ҳаром қилмагунча (у ердан) чиқмадим.
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، حَدَّثَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ إِلَى مَكَّةَ . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ بِشْرٍ . وَزَادَ قَالَتْ وَهَلْ يَصْلُحُ ذَاكَ وَفِيهِ قَالَ إِنَّ بُرْدَ هَذَا خَلَقٌ مَحٌّ .
Ва менга Аҳмад ибн Саид ибн Сахр ад-Дорамий ривоят қилди, бизга Абу ан-Нуъмон ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Умора ибн Ғазийя ривоят қилди, менга ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳаний отасидан ривоят қилди, у деди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Фатҳ йили Маккага чиқдик — ва Бишрнинг ҳадиси каби зикр қилди ва (шуни) қўшди: У (қиз): «Бу жоизми?» деди; унда: «Бунинг бурди эски, увада» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الاِسْتِمْتَاعِ مِنَ النِّسَاءِ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ ذَلِكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْهُنَّ شَىْءٌ فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهُ وَلاَ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا" .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Умар ривоят қилди, менга ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳаний ривоят қилдики, отаси унга ривоят қилдики, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга эди, у: «Эй одамлар, мен сизларга аёллардан истимтў қилишга рухсат берган эдим; энди Аллаҳ буни Қиёмат кунигача ҳаром қилди. Бас, кимнинг олдида улардан бири бўлса, унинг йўлини бўшатсин (қўйиб юборсин) ва уларга берган нарсангиздан бирор нарса олманглар» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمًا بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ وَهُوَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ .
Ва бизга буни Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абда ибн Сулаймон Абдулазиз ибн Умардан шу иснод билан ривоят қилди; у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни рукн билан эшик орасида туриб шундай деяётганини кўрдим — Ибн Нумайрнинг ҳадиси каби.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمُتْعَةِ عَامَ الْفَتْحِ حِينَ دَخَلْنَا مَكَّةَ ثُمَّ لَمْ نَخْرُجْ مِنْهَا حَتَّى نَهَانَا عَنْهَا.
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Одам хабар берди, бизга Иброҳим ибн Саъд Абдулмалик ибн ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳанийдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни Маккага кирган пайтимизда, Фатҳ йили мутъага буюрди, сўнг биз ундан (Маккадан) чиқмасимизданоқ, бизни ундан қайтарди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي رَبِيعَ بْنَ سَبْرَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ أَمَرَ أَصْحَابَهُ بِالتَّمَتُّعِ مِنَ النِّسَاءِ - قَالَ - فَخَرَجْتُ أَنَا وَصَاحِبٌ لِي مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ حَتَّى وَجَدْنَا جَارِيَةً مِنْ بَنِي عَامِرٍ كَأَنَّهَا بَكْرَةٌ عَيْطَاءُ فَخَطَبْنَاهَا إِلَى نَفْسِهَا وَعَرَضْنَا عَلَيْهَا بُرْدَيْنَا فَجَعَلَتْ تَنْظُرُ فَتَرَانِي أَجْمَلَ مِنْ صَاحِبِي وَتَرَى بُرْدَ صَاحِبِي أَحْسَنَ مِنْ بُرْدِي فَآمَرَتْ نَفْسَهَا سَاعَةً ثُمَّ اخْتَارَتْنِي عَلَى صَاحِبِي فَكُنَّ مَعَنَا ثَلاَثًا ثُمَّ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِفِرَاقِهِنَّ .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн ар-Робиъ ибн Сабра ибн Маъбад хабар берди, у деди: Мен отам Робиъ ибн Сабрани отаси Сабра ибн Маъбаддан ривоят қилаётганини эшитдим: Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Макка фатҳи йили шерикларига аёллардан таматтуъ қилишни буюрди. (Сабра) деди: Шунда мен ва Бану Сулаймдан бўлган бир шеригим чиқдик, ҳатто Бану Омирдан бўлган бир чўрини топдик — у гўё бўйи чўзиқ гўзал ёш (туя каби) эди. Биз унга ўзимизга (мутъа) совчилик қилдик ва унга икки бурдимизни таклиф қилдик. У қарай бошлади: мени шеригимдан кўра гўзалроқ кўрар, шеригимнинг бурдини эса менинг бурдимдан яхшироқ кўрарди. У бир муддат ўзича ўйлаб, сўнг мени шеригимдан афзал кўрди. Улар (аёллар) биз билан уч (кун) бўлдилар, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни улардан ажралишга буюрди.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ نِكَاحِ الْمُتْعَةِ .
Бизга Амр ан-Ноқид ва Ибн Нумайр ривоят қилиб, иккаласи: бизга Суфён ибн Уяйна аз-Зуҳрийдан, у ар-Робиъ ибн Сабрадан, у отасидан ривоят қилди, дедилар — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мутъа никоҳидан қайтарди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ الرَّبِيعِ، بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى يَوْمَ الْفَتْحِ عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ.
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ибн Улайя Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у ар-Робиъ ибн Сабрадан, у отасидан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Фатҳ куни аёллар мутъасидан қайтарди.
وَحَدَّثَنِيهِ حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُتْعَةِ زَمَانَ الْفَتْحِ مُتْعَةِ النِّسَاءِ وَأَنَّ أَبَاهُ كَانَ تَمَتَّعَ بِبُرْدَيْنِ أَحْمَرَيْنِ
Ва менга буни Ҳасан ал-Ҳулвоний ва Абд ибн Ҳумайд Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъддан ривоят қилди, бизга отам Солиҳдан ривоят қилди, бизга Ибн Шиҳоб ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳанийдан, у отасидан хабар бердики, у унга хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Фатҳ замонида мутъадан — аёллар мутъасидан — қайтарди ва отаси иккита қизил бурд (ёпинчиқ) билан мутъа қилган эди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، قَامَ بِمَكَّةَ فَقَالَ إِنَّ نَاسًا - أَعْمَى اللَّهُ قُلُوبَهُمْ كَمَا أَعْمَى أَبْصَارَهُمْ - يُفْتُونَ بِالْمُتْعَةِ - يُعَرِّضُ بِرَجُلٍ - فَنَادَاهُ فَقَالَ إِنَّكَ لَجِلْفٌ جَافٍ فَلَعَمْرِي لَقَدْ كَانَتِ الْمُتْعَةُ تُفْعَلُ عَلَى عَهْدِ إِمَامِ الْمُتَّقِينَ - يُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - فَقَالَ لَهُ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَجَرِّبْ بِنَفْسِكَ فَوَاللَّهِ لَئِنْ فَعَلْتَهَا لأَرْجُمَنَّكَ بِأَحْجَارِكَ . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي خَالِدُ بْنُ الْمُهَاجِرِ بْنِ سَيْفِ اللَّهِ أَنَّهُ بَيْنَا هُوَ جَالِسٌ عِنْدَ رَجُلٍ جَاءَهُ رَجُلٌ فَاسْتَفْتَاهُ فِي الْمُتْعَةِ فَأَمَرَهُ بِهَا فَقَالَ لَهُ ابْنُ أَبِي عَمْرَةَ الأَنْصَارِيُّ مَهْلاً . قَالَ مَا هِيَ وَاللَّهِ لَقَدْ فُعِلَتْ فِي عَهْدِ إِمَامِ الْمُتَّقِينَ . قَالَ ابْنُ أَبِي عَمْرَةَ إِنَّهَا كَانَتْ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الإِسْلاَمِ لِمَنِ اضْطُرَّ إِلَيْهَا كَالْمَيْتَةِ وَالدَّمِ وَلَحْمِ الْخِنْزِيرِ ثُمَّ أَحْكَمَ اللَّهُ الدِّينَ وَنَهَى عَنْهَا . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي رَبِيعُ بْنُ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ قَدْ كُنْتُ اسْتَمْتَعْتُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً مِنْ بَنِي عَامِرٍ بِبُرْدَيْنِ أَحْمَرَيْنِ ثُمَّ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُتْعَةِ . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَسَمِعْتُ رَبِيعَ بْنَ سَبْرَةَ يُحَدِّثُ ذَلِكَ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَأَنَا جَالِسٌ .
Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус хабар берди, Ибн Шиҳоб деди: менга Урва ибн аз-Зубайр хабар бердики, Абдуллаҳ ибн аз-Зубайр Маккада туриб: «Албатта баъзи одамлар — Аллаҳ уларнинг кўзларини кор қилганидек қалбларини ҳам кор қилган — мутъага фатво бермоқдалар» деди — бир кишига ишора қилиб. Шунда у (киши) унга нидо қилиб: «Сен қўпол, дағал одамсан! Жоним билан қасамки, мутъа муттақийлар имоми даврида қилинарди» деди — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни назарда тутиб. Ибн аз-Зубайр унга: «Бўлмаса, ўзингда синаб кўр; Аллаҳга қасамки, агар уни қилсанг, сени ўзингнинг тошларинг билан тошбўрон қиламан» деди. Ибн Шиҳоб деди: Менга Холид ибн ал-Муҳожир ибн Сайфиллаҳ хабар бердики, у бир кишининг олдида ўтирган экан, унга бир киши келиб, мутъа ҳақида фатво сўради, у унга (мутъа қилишни) буюрди. Шунда Ибн Абу Амра ал-Ансорий унга: «Шошма!» деди. У: «У нима? Аллаҳга қасамки, у муттақийлар имоми даврида қилинган» деди. Ибн Абу Амра: «У Исломнинг бошида — ўлик (жонивор гўшти), қон ва чўчқа гўшти каби — унга зарур (мажбур) бўлган киши учун рухсат (енгиллик) эди; сўнг Аллаҳ динни мустаҳкам қилди ва ундан қайтарди» деди. Ибн Шиҳоб деди: Менга Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳаний хабар бердики, отаси деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) даврида Бану Омирдан бўлган бир аёлни иккита қизил бурд (эвазига) мутъа қилган эдим, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни мутъадан қайтарди. Ибн Шиҳоб деди: Мен Робиъ ибн Сабрани буни Умар ибн Абдулазизга ривоят қилаётганини, ўзим ўтирган ҳолда эшитдим.
وَحَدَّثَنِي سَلَمَةَ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَبْلَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، قَالَ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُتْعَةِ وَقَالَ " أَلاَ إِنَّهَا حَرَامٌ مِنْ يَوْمِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ كَانَ أَعْطَى شَيْئًا فَلاَ يَأْخُذْهُ " .
Ва менга Салама ибн Шабиб ривоят қилди, бизга ал-Ҳасан ибн Аъян ривоят қилди, бизга Маъқил Ибн Абу Абладан, у Умар ибн Абдулазиздан ривоят қилди, у деди: Бизга ар-Робиъ ибн Сабра ал-Жуҳаний отасидан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мутъадан қайтарди ва: «огоҳ бўлинглар, албатта у мана шу кунингиздан то Қиёмат кунигача ҳаромдир; ким (мутъа эвазига) бирор нарса берган бўлса, уни қайтариб олмасин» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، وَالْحَسَنِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Ибн Шиҳобдан, у Муҳаммад ибн Алининг икки ўғли Абдуллаҳ ва ал-Ҳасандан, у иккаласи отасидан, у Али ибн Абу Толибдан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбар куни аёллар мутъасидан ва хонаки (уй) эшакларининг гўштини ейишдан қайтарди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، يَقُولُ لِفُلاَنٍ إِنَّكَ رَجُلٌ تَائِهٌ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ .
Ва бизга буни Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Асмо аз-Зубаъий ривоят қилди, бизга Жувайрия Моликдан шу иснод билан ривоят қилди ва: у Али ибн Абу Толибни фалонга: «Сен адашган (саросима) кишисан; Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни қайтарди», деяётганини эшитди, деди — Яҳё ибн Яҳёнинг Моликдан (қилган) ҳадиси каби.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ، وَعَبْدِ اللَّهِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ نِكَاحِ الْمُتْعَةِ يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الأَهْلِيَّةِ .
бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Ибн Нумайр ва Зуҳайр ибн Ҳарб ҳаммаси Ибн Уяйнадан ривоят қилди — Зуҳайр: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, деди — у аз-Зуҳрийдан, у Муҳаммад ибн Алининг икки ўғли ал-Ҳасан ва Абдуллаҳдан, у иккаласи отасидан, у Алидан ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбар куни мутъа никоҳидан ва хонаки эшакларнинг гўштидан қайтарди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الْحَسَنِ، وَعَبْدِ اللَّهِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، يُلَيِّنُ فِي مُتْعَةِ النِّسَاءِ فَقَالَ مَهْلاً يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهَا يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ Ибн Шиҳобдан, у Муҳаммад ибн Алининг икки ўғли ал-Ҳасан ва Абдуллаҳдан, у иккаласи отасидан, у Алидан ривоят қилдики, у Ибн Аббосни аёллар мутъасида юмшоқлик (рухсат) билдираётганини эшитди ва: «Шошма, эй Ибн Аббос, чунки Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни Хайбар куни ва хонаки эшакларнинг гўштини (ейишни) қайтарган» деди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الْحَسَنِ، وَعَبْدِ اللَّهِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، يَقُولُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ .
Ва менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилиб, иккаласи: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Муҳаммад ибн Али ибн Абу Толибнинг икки ўғли ал-Ҳасан ва Абдуллаҳдан, у иккаласи отасидан хабар бердики, у Али ибн Абу Толибни Ибн Аббосга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Хайбар куни аёллар мутъасидан ва хонаки эшакларнинг гўштини ейишдан қайтарди», деяётганини эшитди.