باب النَّهْيِ عَنْ الاِنْتِبَاذِ فِي الْمُزَفَّتِ وَالدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَبَيَانِ أَنَّهُ مَنْسُوخٌ وَأَنَّهُ الْيَوْمَ حَلاَلٌ مَا لَمْ يَصِرْ مُسْكِرًا
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ أَنْ يُنْبَذَ فِيهِ .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс Ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилди — Анас унга хабар беришича, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишда ва ичи смола билан мойланган идишда набиз (шароб шираси) тайёрлашдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ أَنْ يُنْتَبَذَ فِيهِ .
Ва менга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна Зуҳрийдан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишда ва ичи смола билан мойланган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар.
قَالَ وَأَخْبَرَهُ أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَنْتَبِذُوا فِي الدُّبَّاءِ وَلاَ فِي الْمُزَفَّتِ " . ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاجْتَنِبُوا الْحَنَاتِمَ .
(Зуҳрий) айтди: Ва менга Абу Салама хабар бердики, у Абу Ҳурайрани шундай деганини эшитган: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам «Қовоқ идишда ҳам, ичи смола билан мойланган идишда ҳам набиз тайёрламанглар» дедилар. Кейин Абу Ҳурайра: «Ва ханотим (яшил сопол кузалар)дан сақланинглар» дерди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ الْمُزَفَّتِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ . قَالَ قِيلَ لأَبِي هُرَيْرَةَ مَا الْحَنْتَمُ قَالَ الْجِرَارُ الْخُضْرُ .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Баҳз ривоят қилди, бизга Вуҳайб Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, у киши ичи смола билан мойланган идишдан, хантамдан (яшил сопол кузадан) ва нақирдан (хурмо ўзагини ўйиб ясалган идишдан) қайтардилар. (Рови) айтди: Абу Ҳурайрадан «Хантам нима?» деб сўралганда, у: «Яшил кузалар» деди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِوَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ " أَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ - وَالْحَنْتَمُ الْمَزَادَةُ الْمَجْبُوبَةُ - وَلَكِنِ اشْرَبْ فِي سِقَائِكَ وَأَوْكِهِ " .
Бизга Наср ибн Алий ал-Жаҳзамий ривоят қилди, бизга Нуҳ ибн Қайс хабар берди, бизга Ибн Авн Муҳаммаддан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Абдул-Қайс вакилларига шундай дедилар: «Мен сизларни қовоқ идишдан, хантамдан, нақирдан ва муқайярдан (смола суртилган идишдан) қайтараман — хантам оғзи кесиб олинган тери мешдир — балки сен ўз мешингда ич ва оғзини боғлаб қўй».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شُعْبَةَ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنْتَبَذَ فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ . هَذَا حَدِيثُ جَرِيرٍ . وَفِي حَدِيثِ عَبْثَرٍ وَشُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ .
Бизга Саид ибн Амр ал-Ашъасий ривоят қилди, бизга Абсар хабар берди, (ҳ) ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, (ҳ) ва менга Бишр ибн Холид ривоят қилди, бизга Муҳаммад — яъни ибн Жаъфар — Шуъбадан хабар берди, уларнинг ҳаммаси Аъмашдан, у Иброҳим ат-Таймийдан, у Ҳорис ибн Сувайддан, у Алидан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишда ва ичи смола билан мойланган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар. Бу Жарирнинг ҳадисидир. Абсар ва Шуъбанинг ҳадисида эса: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар, дейилган.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لِلأَسْوَدِ هَلْ سَأَلْتَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ عَمَّا يُكْرَهُ أَنْ يُنْتَبَذَ فِيهِ قَالَ نَعَمْ . قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَخْبِرِينِي عَمَّا نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنْتَبَذَ فِيهِ . قَالَتْ نَهَانَا أَهْلَ الْبَيْتِ أَنْ نَنْتَبِذَ فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ . قَالَ قُلْتُ لَهُ أَمَا ذَكَرَتِ الْحَنْتَمَ وَالْجَرَّ قَالَ إِنَّمَا أُحَدِّثُكَ بِمَا سَمِعْتُ أَأُحَدِّثُكَ مَا لَمْ أَسْمَعْ
Ва бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, иккаласи Жарйрдан; Зуҳайр айтди: Бизга Жарир Мансурдан, у Иброҳимдан ривоят қилди. (Иброҳим) айтди: Мен Асвадга: «Мўминлар онасидан, қайси идишда набиз тайёрлаш макруҳ экани ҳақида сўраганмидинг?» дедим. У: «Ҳа» деди. (Асвад айтди:) Мен: «Эй мўминлар онаси, менга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қайси идишда набиз тайёрлашдан қайтарганлари ҳақида хабар беринг» дедим. У: «У киши биз Аҳли байтни қовоқ идишда ва ичи смола билан мойланган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар» деди. (Иброҳим) айтди: Мен унга: «Хантам ва кузани эсламадингми?» дедим. У: «Мен сенга фақат эшитганимни айтаман, эшитмаганимни сенга айтайми?» деди.
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ .
Ва бизга Саид ибн Амр ал-Ашъасий ривоят қилди, бизга Абсар Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Асваддан, у Оишадан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَشُعْبَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، وَسُلَيْمَانُ، وَحَمَّادٌ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Ва менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Яҳё — у ал-Қаттондир — ривоят қилди, бизга Суфён ва Шуъба ривоят қилди, иккаласи айтди: Бизга Мансур, Сулаймон ва Ҳаммод Иброҳимдан, у Асваддан, у Оишадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди.
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ، - يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ - حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ، حَزْنٍ الْقُشَيْرِيُّ قَالَ لَقِيتُ عَائِشَةَ فَسَأَلْتُهَا عَنِ النَّبِيذِ، فَحَدَّثَتْنِي أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيذِ فَنَهَاهُمْ أَنْ يَنْتَبِذُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَالْحَنْتَمِ .
Бизга Шайбон ибн Фарруҳ ривоят қилди, бизга Қосим — яъни ибнул-Фазл — ривоят қилди, бизга Сумома ибн Ҳазн ал-Қушайрий ривоят қилди, у айтди: Мен Оиша билан учрашиб, ундан набиз ҳақида сўрадим. Шунда у менга ривоят қилдики, Абдул-Қайс вакиллари Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, у кишидан набиз ҳақида сўрашганда, у киши уларни қовоқ идишда, нақирда, ичи смола билан мойланган идишда ва хантамда набиз тайёрлашдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُوَيْدٍ، عَنْ مُعَاذَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ .
Ва бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Ибн Улайя ривоят қилди, бизга Ишоқ ибн Сувайд Муозадан, у Оишадан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, хантамдан, нақирдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ، سُوَيْدٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ إِلاَّ أَنَّهُ جَعَلَ مَكَانَ الْمُزَفَّتِ الْمُقَيَّرِ .
Ва буни бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Абдул-Ваҳҳоб ас-Сақафий хабар берди, бизга Ишоқ ибн Сувайд шу иснод билан ривоят қилди, фақат у «музаффат» (смола билан мойланган) ўрнига «муқайяр» сўзини ишлатди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ح وَحَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ " . وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ جَعَلَ - مَكَانَ الْمُقَيَّرِ - الْمُزَفَّتِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Аббод ибн Аббод Абу Жамрадан, у Ибн Аббосдан хабар берди, (ҳ) ва бизга Халаф ибн Ҳишом ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд Абу Жамрадан ривоят қилди, у айтди: Мен Ибн Аббосни шундай деганини эшитдим: Абдул-Қайс вакиллари Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келишди, шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен сизларни қовоқ идишдан, хантамдан, нақирдан ва муқайярдан қайтараман» дедилар. Ҳаммоднинг ҳадисида эса «муқайяр» ўрнига «музаффат» (смола билан мойланган идиш) келтирилган.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Алий ибн Мушир аш-Шайбонийдан, у Ҳабибдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, хантамдан, ичи смола билан мойланган идишдан ва нақирдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَأَنْ يُخْلَطَ الْبَلَحُ بِالزَّهْوِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Фузайл Ҳабиб ибн Абу Амрадан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, хантамдан, ичи смола билан мойланган идишдан, нақирдан ҳамда хом хурмони пишаётган хурмо билан аралаштиришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَحْيَى الْبَهْرَانِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي، عُمَرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий Шуъбадан, у Яҳё ал-Баҳронийдан ривоят қилди, у айтди: Мен Ибн Аббосни эшитдим, (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Яҳё ибн Абу Умардан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, нақирдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنِ التَّيْمِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ، أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْجَرِّ أَنْ يُنْبَذَ فِيهِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурай ат-Таймийдан хабар берди, (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Айюб ривоят қилди, бизга Ибн Улайя ривоят қилди, бизга Сулаймон ат-Таймий Абу Назрадан, у Абу Саиддан хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кузада набиз тайёрлашдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ .
Бизга Яҳё ибн Айюб ривоят қилди, бизга Ибн Улайя ривоят қилди, бизга Саид ибн Абу Аруба Қатодадан, у Абу Назрадан, у Абу Саид ал-Худрийдан хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, хантамдан, нақирдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُنْتَبَذَ . فَذَكَرَ مِثْلَهُ .
Ва буни бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам Қатодадан шу иснод билан ривоят қилдики, Аллаҳнинг Набийси соллаллаҳу алайҳи васаллам набиз тайёрлашдан қайтардилар. Сўнг у шунга ўхшашини зикр қилди.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الشُّرْبِ فِي الْحَنْتَمَةِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ .
Ва бизга Наср ибн Алий ал-Жаҳзамий ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, бизга ал-Мусанно — яъни ибн Саид — Абул-Мутаваккилдан, у Абу Саиддан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хантамада, қовоқ идишда ва нақирда ичишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَيَّانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ أَشْهَدُ عَلَى ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُمَا شَهِدَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Сурайж ибн Юнус ривоят қилди — лафз Абу Бакрники — иккаласи айтди: Бизга Марвон ибн Муовия Мансур ибн Ҳайёндан, у Саид ибн Жубайрдан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умар ва Ибн Аббос ҳақида гувоҳлик бераманки, иккаласи Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қовоқ идишдан, хантамдан, ичи смола билан мойланган идишдан ва нақирдан қайтарганларига гувоҳлик бердилар.
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، - يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ - حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ، فَقَالَ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبِيذَ الْجَرِّ . فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَلاَ تَسْمَعُ مَا يَقُولُ ابْنُ عُمَرَ قَالَ وَمَا يَقُولُ قُلْتُ قَالَ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبِيذَ الْجَرِّ . فَقَالَ صَدَقَ ابْنُ عُمَرَ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبِيذَ الْجَرِّ . فَقُلْتُ وَأَىُّ شَىْءٍ نَبِيذُ الْجَرِّ فَقَالَ كُلُّ شَىْءٍ يُصْنَعُ مِنَ الْمَدَرِ .
Бизга Шайбон ибн Фарруҳ ривоят қилди, бизга Жарир — яъни ибн Ҳозим — ривоят қилди, бизга Яъло ибн Ҳаким Саид ибн Жубайрдан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умардан куза набизи ҳақида сўрадим, у: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам куза набизини ҳаром қилдилар» деди. Сўнг мен Ибн Аббоснинг олдига келдим ва: «Ибн Умар нима деётганини эшитмадингми?» дедим. У: «Нима деяпти?» деди. Мен: «У: ‹Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам куза набизини ҳаром қилдилар› деди» дедим. Шунда у: «Ибн Умар рост айтди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам куза набизини ҳаром қилдилар» деди. Мен: «Куза набизи қайси нарса?» дедим. У: «Лойдан ясалган ҳар бир нарса» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَأَقْبَلْتُ نَحْوَهُ فَانْصَرَفَ قَبْلَ أَنْ أَبْلُغَهُ فَسَأَلْتُ مَاذَا قَالَ قَالُوا نَهَى أَنْ يُنْتَبَذَ فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у айтди: Мен Моликка Нофедан, у Ибн Умардан ривоят қилинган ҳадисни ўқиб эшиттирдимки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам баъзи ғазотларида одамларга хутба қилдилар. Ибн Умар айтди: Мен у киши томон йўналдим, лекин мен етиб бормасимдан олдин у киши қайтиб кетдилар. Сўнг мен: «У киши нима дедилар?» деб сўрадим. Улар: «У киши қовоқ идишда ва ичи смола билан мойланган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар» дейишди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَابْنُ، رُمْحٍ عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، وَأَبُو كَامِلٍ قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، جَمِيعًا عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، عَنِ الثَّقَفِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي، ابْنَ عُثْمَانَ ح وَحَدَّثَنِي هَارُونُ الأَيْلِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ، كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، . بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ . إِلاَّ مَالِكٌ وَأُسَامَةُ .
Ва бизга Қутайба ва Ибн Румҳ Лайс ибн Саъддан ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Абур-Робиъ ва Абу Комил ривоят қилди, иккаласи айтди: Бизга Ҳаммод ривоят қилди, (ҳ) ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Исмоил ривоят қилди, ҳаммаси Айюбдан, (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Ибнул-Мусанно ва Ибн Абу Умар ас-Сақафийдан, у Яҳё ибн Саиддан ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди, бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди, бизга Заҳҳок яъни ибн Усмон хабар берди, (ҳ) ва менга Ҳорун ал-Айлий ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Усома хабар берди — буларнинг ҳаммаси Нофедан, у Ибн Умардан Моликнинг ҳадиси каби ривоят қилдилар, фақат Молик ва Усомадан бошқалари «баъзи ғазотларида» сўзини зикр қилмадилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ قَالَ فَقَالَ قَدْ زَعَمُوا ذَاكَ . قُلْتُ أَنَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قَدْ زَعَمُوا ذَاكَ .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд Собитдан хабар берди. У айтди: Мен Ибн Умарга: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам куза набизидан қайтардиларми?» дедим. (Собит) айтди: У: «Буни шундай деб даъво қилишди» деди. Мен: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ундан қайтардиларми?» дедим. У: «Буни шундай деб даъво қилишди» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عُمَرَ أَنَهَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ قَالَ نَعَمْ . ثُمَّ قَالَ طَاوُسٌ وَاللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ مِنْهُ .
Бизга Яҳё ибн Айюб ривоят қилди, бизга Ибн Улайя ривоят қилди, бизга Сулаймон ат-Таймий Товусдан ривоят қилди. У айтди: Бир киши Ибн Умарга: «Аллаҳнинг Набийси соллаллаҳу алайҳи васаллам куза набизидан қайтардиларми?» деди. У: «Ҳа» деди. Сўнг Товус айтди: «Валлаҳи, мен буни ундан эшитдим».
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَهُ فَقَالَ أَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُنْبَذَ فِي الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ قَالَ نَعَمْ .
Ва менга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Ибн Товус отасидан, у Ибн Умардан хабар бердики, бир киши унинг олдига келиб: «Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам кузада ва қовоқ идишда набиз тайёрлашдан қайтардиларми?» деди. У: «Ҳа» деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ .
Ва менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Баҳз ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Товус отасидан, у Ибн Умардан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кузадан ва қовоқ идишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا، يَقُولُ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ نَعَمْ
Бизга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна Иброҳим ибн Майсарадан ривоят қилдики, у Товусни шундай деганини эшитган: Мен Ибн Умарнинг ҳузурида ўтирган эдим, шунда унинг олдига бир киши келиб: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам куза, қовоқ идиш ва ичи смола билан мойланган идиш набизидан қайтардиларми?» деди. У: «Ҳа» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ . قَالَ سَمِعْتُهُ غَيْرَ مَرَّةٍ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилди, иккаласи айтди: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Муҳориб ибн Дисордан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умарни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хантамдан, қовоқ идишдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар. (Муҳориб) айтди: Мен буни ундан бир неча марта эшитдим.
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ، دِثَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِهِ . قَالَ وَأُرَاهُ قَالَ وَالنَّقِيرِ .
Ва бизга Саид ибн Амр ал-Ашъасий ривоят қилди, бизга Абсар аш-Шайбонийдан, у Муҳориб ибн Дисордан, у Ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди. (Рови) айтди: Ўйлайманки, у «ва нақир» деб ҳам айтди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ حُرَيْثٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَقَالَ " انْتَبِذُوا فِي الأَسْقِيَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилди, иккаласи айтди: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Уқба ибн Ҳуррайсдан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умарни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кузадан, қовоқ идишдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтардилар ва: «Мешларда набиз тайёрланглар» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ جَبَلَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يُحَدِّثُ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَنْتَمَةِ . فَقُلْتُ مَا الْحَنْتَمَةُ قَالَ الْجَرَّةُ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Жабаладан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умарни ривоят қилаётганини эшитдим, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хантамадан қайтардилар. Мен: «Хантама нима?» дедим. У: «Куза» деди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، حَدَّثَنِي زَاذَانُ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ حَدِّثْنِي بِمَا، نَهَى عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَشْرِبَةِ بِلُغَتِكَ وَفَسِّرْهُ لِي بِلُغَتِنَا فَإِنَّ لَكُمْ لُغَةً سِوَى لُغَتِنَا . فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَنْتَمِ وَهِيَ الْجَرَّةُ وَعَنِ الدُّبَّاءِ وَهِيَ الْقَرْعَةُ وَعَنِ الْمُزَفَّتِ وَهُوَ الْمُقَيَّرُ وَعَنِ النَّقِيرِ وَهْىَ النَّخْلَةُ تُنْسَحُ نَسْحًا وَتُنْقَرُ نَقْرًا وَأَمَرَ أَنْ يُنْتَبَذَ فِي الأَسْقِيَةِ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Амр ибн Муррадан ривоят қилди, менга Зозон ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Умарга: «Менга Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қайси ичимликлардан қайтарганларини ўз тилингда айтиб бер ва менга бизнинг тилимизда тушунтириб бер, чунки сизнинг тилингиз бизнинг тилимиздан бошқача» дедим. Шунда у: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хантамдан қайтардилар — бу кузадир, қовоқ идишдан — бу қовоқдир, ичи смола билан мойланган идишдан — бу муқайярдир, нақирдан — бу ковлаб ва ўйиб ишланган хурмо ўзагидир, ва мешларда набиз тайёрлашга амр қилдилар» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ .
Ва буни бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилди, иккаласи айтди: Бизга Абу Довуд ривоят қилди, бизга Шуъба шу иснод билан ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْخَالِقِ بْنُ، سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ عِنْدَ هَذَا الْمِنْبَرِ - وَأَشَارَ إِلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ فَنَهَاهُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ . فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ وَالْمُزَفَّتِ وَظَنَنَّا أَنَّهُ نَسِيَهُ فَقَالَ لَمْ أَسْمَعْهُ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَقَدْ كَانَ يَكْرَهُ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Абдул-Холиқ ибн Салама хабар берди. У айтди: Мен Саид ибнул-Мусайябни шундай деганини эшитдим: Мен Абдуллаҳ ибн Умарни шу минбар ёнида — ва у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарларига ишора қилди — шундай деганини эшитдим: Абдул-Қайс вакиллари Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келдилар ва у кишидан ичимликлар ҳақида сўрадилар. Шунда у киши уларни қовоқ идишдан, нақирдан ва хантамдан қайтардилар. Мен унга: «Эй Абу Муҳаммад, ичи смола билан мойланган идишни ҳам (айтмадингизми)?» дедим — биз уни унутган деб ўйладик. У: «Мен у куни буни Абдуллаҳ ибн Умардан эшитмадим, лекин у уни макруҳ санарди» деди.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ، يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، وَابْنِ، عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ النَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَالدُّبَّاءِ .
Ва бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Хайсама Абуз-Зубайрдан, у Жобир ва Ибн Умардан хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам нақирдан, ичи смола билан мойланган идишдан ва қовоқ идишдан қайтардилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ .
Ва менга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Ибн Умарни шундай деганини эшитган: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кузадан, қовоқ идишдан ва ичи смола билан мойланган идишдан қайтараётганларини эшитдим.
قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ وَسَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَرِّ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ . وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا لَمْ يَجِدْ شَيْئًا يُنْتَبَذُ لَهُ فِيهِ نُبِذَ لَهُ فِي تَوْرٍ مِنْ حِجَارَةٍ .
Абуз-Зубайр айтди: Ва мен Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кузадан, ичи смола билан мойланган идишдан ва нақирдан қайтардилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўзлари учун набиз тайёрланадиган бирор нарса топмаганларида, у киши учун тошдан ясалган идишда набиз тайёрланарди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُنْبَذُ لَهُ فِي تَوْرٍ مِنْ حِجَارَةٍ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Авона Абуз-Зубайрдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам учун тошдан ясалган идишда набиз тайёрланарди.
وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ، يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ يُنْتَبَذُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سِقَاءٍ فَإِذَا لَمْ يَجِدُوا سِقَاءً نُبِذَ لَهُ فِي تَوْرٍ مِنْ حِجَارَةٍ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ وَأَنَا أَسْمَعُ لأَبِي الزُّبَيْرِ مِنْ بِرَامٍ قَالَ مِنْ بِرَامٍ .
Ва бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди. (ҳ) Ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Хайсама Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳга соллаллаҳу алайҳи васаллам мешда (сопол идишда) набиз тайёрланарди. Агар меш топа олмасалар, унга тош идишда набиз тайёрланарди. Шунда мен эшитиб турганимда қавмдан баъзилари Абуз-Зубайрга деди: ‹Тош кўзаларданми?› У: ‹Тош кўзалардан›, деди.
وَحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا ضَحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ، مَرْثَدٍ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَهَيْتُكُمْ عَنِ الظُّرُوفِ وَإِنَّ الظُّرُوفَ - أَوْ ظَرْفًا - لاَ يُحِلُّ شَيْئًا وَلاَ يُحَرِّمُهُ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ " .
Ва бизга Ҳажжож ибнуш-Шоир ривоят қилди, бизга Заҳҳок ибн Махлад Суфёндан, у Алқама ибн Марсаддан, у Ибн Бурайдадан, у отасидан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мен сизларни идишлардан қайтарган эдим. Идишлар — ёки бир идиш — бирор нарсани ҳалол қилмайди, ҳаром ҳам қилмайди. Ҳар бир маст қиладиган нарса ҳаромдир.»
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مُعَرِّفِ بْنِ وَاصِلٍ، عَنْ مُحَارِبِ، بْنِ دِثَارٍ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنِ الأَشْرِبَةِ فِي ظُرُوفِ الأَدَمِ فَاشْرَبُوا فِي كُلِّ وِعَاءٍ غَيْرَ أَنْ لاَ تَشْرَبُوا مُسْكِرًا " .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Вакиъ Муарриф ибн Восилдан, у Муҳориб ибн Дисордан, у Ибн Бурайдадан, у отасидан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мен сизларни тери идишларда ичимликлар (тайёрлаш)дан қайтарган эдим. Энди ҳар қандай идишда ичинг, фақат маст қиладиган нарсани ичманглар.»
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي عِيَاضٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ لَمَّا نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيذِ فِي الأَوْعِيَةِ قَالُوا لَيْسَ كُلُّ النَّاسِ يَجِدُ فَأَرْخَصَ لَهُمْ فِي الْجَرِّ غَيْرِ الْمُزَفَّتِ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Ибн Абу Умар ривоят қилди — лафз Ибн Абу Умарники — иккаласи: бизга Суфён Сулаймон ал-Аҳвалдан, у Мужоҳиддан, у Абу Иёздан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди, деди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам идишларда набиз қилишдан қайтарганларида, улар: ‹Ҳамма одам (меш) топа олмайди›, дейишди. Шунда уларга қатрон сурилмаган кўзада (набиз қилишга) рухсат бердилар.