حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ الأَبَّارُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ زَادَ فَقَالَ أَعْرَابِيٌّ مَا تَقُولُ فَقَالَ " لَيْسَ لَكَ وَلاَ لأَصْحَابِكَ " .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Abu Hafs al-Abbor rivoyat qildi, u al-A'mashdan, u Amr ibn Murradan, u Abu Ubaydadan, u Abdullohdan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan shu ma'noda rivoyat qilib, ziyoda qildi: Bir a'robiy dedi: «Nima deysan?» U zot dedilar: «Senga ham, sheriklaringga ham emas».
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَاشِدٍ الزَّوْفِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُرَّةَ الزَّوْفِيِّ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ، - قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْعَدَوِيُّ - قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَمَدَّكُمْ بِصَلاَةٍ وَهِيَ خَيْرٌ لَكُمْ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ وَهِيَ الْوِتْرُ فَجَعَلَهَا لَكُمْ فِيمَا بَيْنَ الْعِشَاءِ إِلَى طُلُوعِ الْفَجْرِ " .
Bizga Abul-Valid at-Tayolisiy va Qutayba ibn Sa'id rivoyat qildi — ma'no bir —, ikkalasi dedi: Bizga al-Lays rivoyat qildi, u Yazid ibn Abu Habibdan, u Abdulloh ibn Roshid az-Zavfiydan, u Abdulloh ibn Abu Murra az-Zavfiydan, u Xorija ibn Huzofadan — Abul-Valid al-Adaviy dedi — u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam huzurimizga chiqib dedilar: «Albatta Allah azza va jalla sizlarga bir namozni ziyoda qildi, u sizlar uchun qizil tuyalardan ham yaxshiroqdir, u vitrdir, uni sizlar uchun xufton bilan tong otishi orasida qildi».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الطَّالْقَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْعَتَكِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْوِتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا الْوِتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا الْوِتْرُ حَقٌّ فَمَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا ".
Bizga Ibn al-Musanno rivoyat qildi, bizga Abu Ishoq at-Tolqoniy rivoyat qildi, bizga al-Fadl ibn Muso rivoyat qildi, u Ubaydulloh ibn Abdulloh al-Atakiydan, u Abdulloh ibn Buraydadan, u otasidan rivoyat qilib, u dedi: Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: «Vitr haqdir, kim vitr o'qimasa, bizdan emas. Vitr haqdir, kim vitr o'qimasa, bizdan emas. Vitr haqdir, kim vitr o'qimasa, bizdan emas».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ بَنِي كِنَانَةَ يُدْعَى الْمُخْدَجِيَّ سَمِعَ رَجُلاً، بِالشَّامِ يُدْعَى أَبَا مُحَمَّدٍ يَقُولُ إِنَّ الْوِتْرَ وَاجِبٌ . قَالَ الْمُخْدَجِيُّ فَرُحْتُ إِلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ عُبَادَةُ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " خَمْسُ صَلَوَاتٍ كَتَبَهُنَّ اللَّهُ عَلَى الْعِبَادِ فَمَنْ جَاءَ بِهِنَّ لَمْ يُضَيِّعْ مِنْهُنَّ شَيْئًا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهِنَّ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يَأْتِ بِهِنَّ فَلَيْسَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ " .
Bizga al-Qa'nabiy rivoyat qildi, u Molikdan, u Yahyo ibn Sa'iddan, u Muhammad ibn Yahyo ibn Habbondan, u Ibn Muhayrizdan rivoyat qilib, Banu Kinonadan al-Muxdajiy deb atalgan bir kishi Shomda Abu Muhammad deb atalgan bir kishining: «Albatta vitr vojibdir» deganini eshitdi. Al-Muxdajiy dedi: Men Uboda ibn as-Somitning oldiga borib unga aytdim. Uboda dedi: Abu Muhammad yolg'on aytibdi. Men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: «Allah bandalarga besh namozni yozdi (farz qildi). Kim ularni huquqini yengil olib biror narsasini zoye qilmasdan bajarsa, uni jannatga kiritishi haqida unga Allahning oldida ahd bor. Kim ularni bajarmasa, uning Allahning oldida ahdi yo'q; xohlasa azoblaydi, xohlasa jannatga kiritadi».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ فَقَالَ بِأُصْبُعَيْهِ هَكَذَا مَثْنَى مَثْنَى وَالْوِتْرُ رَكْعَةٌ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ .
Bizga Muhammad ibn Kasir rivoyat qildi, bizga Hammom xabar berdi, u Qatodadan, u Abdulloh ibn Shaqiqdan, u Ibn Umardan rivoyat qilib, sahro ahlidan bir kishi Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan tun namozi haqida so'radi. U zot ikki barmoqlari bilan shunday: «Ikki-ikki, vitr esa tunning oxiridan bir rakaat», dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنِي قُرَيْشُ بْنُ حَيَّانَ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ وَائِلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوِتْرُ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِخَمْسٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِثَلاَثٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِوَاحِدَةٍ فَلْيَفْعَلْ " .
Bizga Abdurrahmon ibn al-Muborak rivoyat qildi, menga Quraysh ibn Hayyon al-Ijliy rivoyat qildi, bizga Bakr ibn Voil rivoyat qildi, u az-Zuhriydan, u Ato ibn Yazid al-Laysiydan, u Abu Ayyub al-Ansoriydan rivoyat qilib, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Vitr har bir musulmonga haqdir. Kim besh bilan vitr o'qishni xohlasa, qilsin; kim uch bilan vitr o'qishni xohlasa, qilsin; kim bitta bilan vitr o'qishni xohlasa, qilsin».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ الأَبَّارُ، ح وَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَنَسٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ طَلْحَةَ، وَزُبَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } وَ { قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا } وَاللَّهُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Abu Hafs al-Abbor rivoyat qildi, (h) va bizga Ibrohim ibn Muso rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Anas xabar berdi — bu uning lafzi —, u al-A'mashdan, u Talha va Zubayddan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ubay ibn Ka'bdan rivoyat qilib, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam vitrda ‹Sabbihisma robbikal a'lo› va ‹Qul lillaziyna kafaru› hamda ‹Vallahul vohidus somad› (ni) o'qir edilar.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا خُصَيْفٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ بِأَىِّ شَىْءٍ كَانَ يُوتِرُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ .
Bizga Ahmad ibn Abu Shu'ayb rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Salama rivoyat qildi, bizga Xusayf rivoyat qildi, u Abdulaziz ibn Jurayjdan rivoyat qilib, u dedi: Men Oisha ummul-mu'minindan: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam nima bilan vitr o'qirdilar?» deb so'radim. So'ng u shu ma'noni zikr qildi va dedi: «Uchinchisida ‹Qul huvallahu ahad› va al-mu'avvizatayn (Falaq va Nos) bilan».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ جَوَّاسٍ الْحَنَفِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ، قَالَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ رضى الله عنهما عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي الْوِتْرِ قَالَ ابْنُ جَوَّاسٍ فِي قُنُوتِ الْوِتْرِ " اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّكَ تَقْضِي وَلاَ يُقْضَى عَلَيْكَ وَإِنَّهُ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ " .
Bizga Qutayba ibn Sa'id va Ahmad ibn Javvos al-Hanafiy rivoyat qildi, ikkalasi dedi: Bizga Abul-Ahvas rivoyat qildi, u Abu Ishoqdan, u Burayd ibn Abu Maryamdan, u Abul-Havrodan rivoyat qilib, u dedi: Hasan ibn Ali roziyallahu anhumo dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam menga vitrda aytadigan kalimalarni o'rgatdilar — Ibn Javvos vitr qunutida dedi —: «Allahumma-hdiniy fiyman hadayt, va ofiniy fiyman ofayt, va tavallaniy fiyman tavallayt, va borik liy fiymo a'tayt, va qiniy sharro mo qodayt, innaka taqziy va lo yuqzo alayk, va innahu lo yazillu man volayt, va lo ya'izzu man odayt, tabarokta robbano va ta'olayt».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ هَذَا يَقُولُ فِي الْوِتْرِ فِي الْقُنُوتِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَقُولُهُنَّ فِي الْوِتْرِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو الْحَوْرَاءِ رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَ .
Bizga Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy rivoyat qildi, bizga Zuhayr rivoyat qildi, bizga Abu Ishoq o'z isnodi va ma'nosi bilan rivoyat qildi. U oxirida dedi: Bu kishi buni vitrda, qunutda aytadi, dedi va «men ularni vitrda aytaman» deb zikr qilmadi. Abu Dovud dedi: Abul-Havro — Robi'a ibn Shayboondir.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عَمْرٍو الْفَزَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ فِي آخِرِ وِتْرِهِ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هِشَامٌ أَقْدَمُ شَيْخٍ لِحَمَّادٍ وَبَلَغَنِي عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَرْوِ عَنْهُ غَيْرُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ - يَعْنِي فِي الْوِتْرِ - قَبْلَ الرُّكُوعِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى عِيسَى بْنُ يُونُسَ هَذَا الْحَدِيثَ أَيْضًا عَنْ فِطْرِ بْنِ خَلِيفَةَ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُبَىٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ وَرُوِيَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ فِي الْوِتْرِ قَبْلَ الرُّكُوعِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَدِيثُ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ رَوَاهُ يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَذْكُرِ الْقُنُوتَ وَلاَ ذَكَرَ أُبَيًّا وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَبْدُ الأَعْلَى وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ وَسَمَاعُهُ بِالْكُوفَةِ مَعَ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَلَمْ يَذْكُرُوا الْقُنُوتَ وَقَدْ رَوَاهُ أَيْضًا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ وَشُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَلَمْ يَذْكُرَا الْقُنُوتَ وَحَدِيثُ زُبَيْدٍ رَوَاهُ سُلَيْمَانُ الأَعْمَشُ وَشُعْبَةُ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ كُلُّهُمْ عَنْ زُبَيْدٍ لَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمُ الْقُنُوتَ إِلاَّ مَا رُوِيَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ زُبَيْدٍ فَإِنَّهُ قَالَ فِي حَدِيثِهِ إِنَّهُ قَنَتَ قَبْلَ الرُّكُوعِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَيْسَ هُوَ بِالْمَشْهُورِ مِنْ حَدِيثِ حَفْصٍ نَخَافُ أَنْ يَكُونَ عَنْ حَفْصٍ عَنْ غَيْرِ مِسْعَرٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَيُرْوَى أَنَّ أُبَيًّا كَانَ يَقْنُتُ فِي النِّصْفِ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ .
Bizga Muso ibn Ismoil rivoyat qildi, bizga Hammod rivoyat qildi, u Hishom ibn Amr al-Fazoriydan, u Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishomdan, u Ali ibn Abu Tolibdan roziyallahu anhu rivoyat qilib, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam vitrlarining oxirida aytar edilar: «Allahumma inniy a'uzu biriduoka min saxotik, va bimu'ofotika min uqubatik, va a'uzu bika mink, lo uhsiy sanoan alayk, anta kamo asnayta alo nafsik». Abu Dovud dedi: Hishom Hammodning eng qadimgi shayxidir. Menga Yahyo ibn Ma'iyndan yetib keldiki, u: «Undan Hammod ibn Salamadan boshqa hech kim rivoyat qilmagan», degan. Abu Dovud dedi: Iyso ibn Yunus Sa'id ibn Abu Aruba orqali Qatodadan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ubay ibn Ka'bdan rivoyat qildiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam — ya'ni vitrda — ruku'dan oldin qunut qildilar. Abu Dovud dedi: Iyso ibn Yunus bu hadisni yana Fitr ibn Xaliyfa orqali Zubayddan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ubaydan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan shunga o'xshash rivoyat qildi. Hafs ibn G'iyos orqali Mis'ardan, u Zubayddan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ubay ibn Ka'bdan rivoyat qilindiki, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam vitrda ruku'dan oldin qunut qildilar. Abu Dovud dedi: Sa'idning Qatodadan rivoyatini Yazid ibn Zuray' Sa'iddan, u Qatodadan, u Azradan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qilib, qunutni ham, Ubayni ham zikr qilmadi. Shuningdek uni Abdula'lo va Muhammad ibn Bishr al-Abdiy rivoyat qildi — uning samo'i Kufada Iyso ibn Yunus bilan birga edi — ular qunutni zikr qilmadilar. Uni yana Hishom ad-Dastavoiy va Shu'ba Qatodadan rivoyat qildi, ular qunutni zikr qilmadilar. Zubayd hadisini esa Sulaymon al-A'mash, Shu'ba, Abdulmalik ibn Abu Sulaymon va Jarir ibn Hozim — barchasi Zubayddan rivoyat qildi, ulardan hech kim qunutni zikr qilmadi, faqat Hafs ibn G'iyos orqali Mis'ardan, u Zubayddan rivoyat qilingani bundan mustasno, chunki u o'z hadisida: «U ruku'dan oldin qunut qildi» dedi. Abu Dovud dedi: Bu Hafsning mashhur hadislaridan emas, biz uni Hafsdan Mis'ardan boshqasidan bo'lishidan qo'rqamiz. Abu Dovud dedi: Ubay ramazon oyining yarmida qunut qilar edi deb rivoyat qilinadi.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ بَعْضِ، أَصْحَابِهِ أَنَّ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ، أَمَّهُمْ - يَعْنِي فِي رَمَضَانَ - وَكَانَ يَقْنُتُ فِي النِّصْفِ الآخِرِ مِنْ رَمَضَانَ .
Bizga Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbal rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Bakr rivoyat qildi, bizga Hishom xabar berdi, u Muhammaddan, u ba'zi sheriklaridan rivoyat qilib, Ubay ibn Ka'b ularga imom bo'lar edi — ya'ni ramazonda — va u ramazonning oxirgi yarmida qunut qilar edi.
حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، جَمَعَ النَّاسَ عَلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ فَكَانَ يُصَلِّي لَهُمْ عِشْرِينَ لَيْلَةً وَلاَ يَقْنُتُ بِهِمْ إِلاَّ فِي النِّصْفِ الْبَاقِي فَإِذَا كَانَتِ الْعَشْرُ الأَوَاخِرُ تَخَلَّفَ فَصَلَّى فِي بَيْتِهِ فَكَانُوا يَقُولُونَ أَبَقَ أُبَىٌّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ الَّذِي ذُكِرَ فِي الْقُنُوتِ لَيْسَ بِشَىْءٍ وَهَذَانِ الْحَدِيثَانِ يَدُلاَّنِ عَلَى ضَعْفِ حَدِيثِ أُبَىٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ فِي الْوِتْرِ .
Bizga Shujo' ibn Maxlad rivoyat qildi, bizga Hushaym rivoyat qildi, bizga Yunus ibn Ubayd xabar berdi, u al-Hasandan rivoyat qilib, Umar ibn al-Xattob odamlarni Ubay ibn Ka'b atrofiga to'pladi, u ularga yigirma kecha namoz o'qir edi va ulardan qolgan yarmidan boshqasida qunut qilmas edi. Oxirgi o'n kunlik bo'lganda esa orqaga chekinib o'z uyida namoz o'qir edi, shunda ular: «Ubay qochib ketdi» der edilar. Abu Dovud dedi: Bu qunut haqida zikr qilingan narsaning hech narsa emasligiga dalolat qiladi. Bu ikki hadis Ubayning «Nabiy sollallahu alayhi vasallam vitrda qunut qildilar» degan hadisining zaifligiga dalolat qiladi.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدَةَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ طَلْحَةَ الأَيَامِيِّ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ فِي الْوِتْرِ قَالَ " سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ " .
Bizga Usmon ibn Abu Shayba rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Abu Ubayda rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, u al-A'mashdan, u Talha al-Ayomiydan, u Zarrdan, u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ubay ibn Ka'bdan rivoyat qilib, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam vitrda salom berganlarida aytar edilar: «Subhonal malikil quddus».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي غَسَّانَ، مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ الْمَدَنِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ نَامَ عَنْ وِتْرِهِ أَوْ نَسِيَهُ فَلْيُصَلِّهِ إِذَا ذَكَرَهُ " .
Bizga Muhammad ibn Avf rivoyat qildi, bizga Usmon ibn Sa'id rivoyat qildi, u Abu G'asson Muhammad ibn Mutarrif al-Madaniydan, u Zayd ibn Aslamdan, u Ato ibn Yasordan, u Abu Sa'iddan rivoyat qilib, u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Kim vitridan uxlab qolsa yoki uni unutsa, eslagan vaqtida uni o'qisin».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، - مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثٍ لاَ أَدَعُهُنَّ فِي سَفَرٍ وَلاَ حَضَرٍ رَكْعَتَىِ الضُّحَى وَصَوْمِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنَ الشَّهْرِ وَأَنْ لاَ أَنَامَ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ .
Bizga Ibn al-Musanno rivoyat qildi, bizga Abu Dovud rivoyat qildi, bizga Abon ibn Yazid rivoyat qildi, u Qatodadan, u Abu Sa'iddan — Azd Shanu'adan — u Abu Hurayradan rivoyat qilib, u dedi: Xalilim sollallahu alayhi vasallam menga uch narsani vasiyat qildi, ularni safarda ham, vatanda ham tark etmayman: zuho namozining ikki rakaatini, har oydan uch kun ro'za tutishni va vitr o'qimasdan uxlamaslikni.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ السَّكُونِيِّ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، قَالَ " أَوْصَانِي خَلِيلِي صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثٍ لاَ أَدَعُهُنَّ لِشَىْءٍ أَوْصَانِي بِصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَلاَ أَنَامُ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ وَبِسُبْحَةِ الضُّحَى فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ .
Bizga Abdulvahhob ibn Najda rivoyat qildi, bizga Abul-Yamon rivoyat qildi, u Safvon ibn Amrdan, u Abu Idris as-Sakuniydan, u Jubayr ibn Nufayrdan, u Abud-Dardodan rivoyat qilib, u dedi: «Xalilim sollallahu alayhi vasallam menga uch narsani vasiyat qildi, ularni hech narsa uchun tark etmayman: menga har oydan uch kun ro'za tutishni, vitr o'qimasdan uxlamaslikni va vatanda hamda safarda zuho namozini (vasiyat qildi)».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا أَبُو زَكَرِيَّا، يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ السَّيْلَحِينِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَبِي بَكْرٍ " مَتَى تُوتِرُ " قَالَ أُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ . وَقَالَ لِعُمَرَ " مَتَى تُوتِرُ " . قَالَ آخِرَ اللَّيْلِ . فَقَالَ لأَبِي بَكْرٍ " أَخَذَ هَذَا بِالْحَزْمِ " . وَقَالَ لِعُمَرَ " أَخَذَ هَذَا بِالْقُوَّةِ " .
Bizga Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf rivoyat qildi, bizga Abu Zakariyo Yahyo ibn Ishoq as-Saylahiniy rivoyat qildi, bizga Hammod ibn Salama rivoyat qildi, u Sobitdan, u Abdulloh ibn Robohdan, u Abu Qatodadan rivoyat qilib, Nabiy sollallahu alayhi vasallam Abu Bakrga: «Qachon vitr o'qiysan?» dedilar. U: «Tunning avvalida vitr o'qiyman», dedi. Umarga ham: «Qachon vitr o'qiysan?» dedilar. U: «Tunning oxirida», dedi. Shunda Abu Bakrga: «Bu ehtiyotkorlikni oldi», dedilar. Umarga esa: «Bu mustahkamlikni (qat'iyatni) oldi», dedilar.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَتَى كَانَ يُوتِرُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كُلَّ ذَلِكَ قَدْ فَعَلَ أَوْتَرَ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَوَسَطَهُ وَآخِرَهُ وَلَكِنِ انْتَهَى وِتْرُهُ حِينَ مَاتَ إِلَى السَّحَرِ .
Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi, bizga Abu Bakr ibn Ayyosh rivoyat qildi, u al-A'mashdan, u Muslimdan, u Masruqdan rivoyat qilib, u dedi: Men Oishaga: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam qachon vitr o'qir edilar?» dedim. U dedi: «Hammasini qilganlar: tunning avvalida, o'rtasida va oxirida vitr o'qiganlar, lekin vafot etganlarida vitrlari saharga (oxirgi vaqtga) qarab to'xtab qolgan».
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَادِرُوا الصُّبْحَ بِالْوِتْرِ " .
Bizga Horun ibn Ma'ruf rivoyat qildi, bizga Ibn Abu Zoida rivoyat qildi, u dedi: Menga Ubaydulloh ibn Umar rivoyat qildi, u Nofi'dan, u Ibn Umardan rivoyat qilib, Nabiy sollallahu alayhi vasallam dedilar: «Subhdan oldin vitr bilan ulguringlar».